Vì một môi trường bệnh viện không khói thuốc, từ văn bản đến thực tiễn vẫn còn một khoảng cách

Cập nhật: 07:39 | 09/08/2019
Bệnh viện là cơ sở y tế, nơi cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh, khám chữa bệnh, phục hồi chức năng. Hàng ngày mỗi bệnh viện tiếp nhận hàng trăm đến hàng vạn người bệnh và người nhà người bệnh. Trong số đó có người có nguy cơ lây nhiễm cao. Mặt khác mỗi bệnh viện thường có từ vài trăm đến vài nghìn nhân viên. Vì vậy giữ cho môi trường bệnh viện trong lành, xanh sạch, qua đó góp phần nâng cao chất lượng khám điều trị là rất quan trọng  
Ảnh minh họa

Trong nhiều biện pháp nhằm giữ cho môi trường bệnh viện trong lành thì việc cấm hút thuốc lá, giữ cho môi trường bệnh viện không khói thuốc đóng vai trò quan trọng. Nếu quy định cấm hút thuốc lá trong bệnh viện được thực thi triệt để sẽ mang lại rất nhiều lợi ích, nhiều ý nghĩa tích cực.

Thuốc lá chứa nhiều thành phần độc hại, nguy hiểm như: acetone, methanol, ammonia, đặc biệt là nicotine. Theo các nghiên cứu thì việc hút thuốc lá thường xuyên dù trực tiếp hay thụ động là một trong những nguyên nhân gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm như ung thư phổi, các bệnh về tim mạch… Hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, các bệnh về dạ dày, thận…

Tại Việt Nam theo số liệu của bệnh viện K Trung ương thì tỷ lệ người mắc ung thư phổi có hút thuốc lá cao tới 96,8%. Hút thuốc lá là nguyên nhân của 75% các trường hợp bênh phổi tắc nghẽn mãn tính. Còn theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thì Việt Nam nằm trong nhóm 15 nước có số người hút thuốc lá cao nhất thế giới.

Tác hại của việc hút thuốc lá là rất rõ ràng, dù là hút chủ động hay thụ động. Tuy nhiên, bài viết này không đi sâu phân tích tác hại của việc hút thuốc lá mà chỉ nêu thực trạng tuân thủ, thực thi việc cấm hút thuốc lá tại các bệnh viện

Việt Nam đã có Luật phòng chống tác hại của thuốc lá và nhiều văn bản dưới Luật với các chế tài, quy định rất chặt chẽ, chi tiết, cụ thể. Tuy nhiên từ Luật, quy định đến việc thực thi vẫn còn có một khoảng cách lớn. Thuốc lá hiện có thể mua được rất dễ dàng, tại bất cứ đâu.

Những căn bệnh có nguồn từ thuốc lá

Bệnh viện cần một môi trường trong lành, một môi trường không khói thuốc thực sự, qua đó góp phần nâng cao chất lượng khám chữa, phục vụ người bệnh, nhưng trong thực tế rất ít, nếu như không muốn nói là chưa bệnh viện nào thực hiện được việc cấm hút thuốc lá một cách triệt để.

Theo khoản a, điểm 1, điều 11 Luật phòng chống tác hại của thuốc lá thì cơ sở y tế là địa điểm cấm hút thuốc lá hoàn toàn trong nhà và trong khuôn viên. Như vậy bệnh viện là cơ sở cấm hút thuốc hoàn toàn cả trong phòng làm việc, phòng bệnh và khuôn viên toàn bệnh viện

Còn theo khoản 1, điều 14 thì người đứng đầu, người quản lý địa điểm cấm hút thuốc có quyền: Buộc người vi phạm chấm dứt việc hút thuốc lá…xử phạt hành chính; yêu cầu người vi phạm quy định cấm hút thuốc lá ra khỏi cơ sở y tế của mình; từ chối tiếp nhận hoặc cung cấp dịch vụ cho người vi phạm quy định cấm hút thuốc lá nếu người đó tiếp tục vi phạm sau khi đã được nhắc nhở.

Như vậy, quy định của Luật là rất chi tiết, rõ ràng, nhưng việc thực thi trong thực tế chưa quyết liệt, triệt để, còn gặp nhiều khó khăn, rào cản.

Quan sát tại nhiều bệnh viện thì thấy đều đã có các biển cấm hút thuốc lá trong bệnh viện, tuy nhiên các biển này thường có kích cỡ nhỏ, khiêm tốn. Mặt khác ngoài biển cấm thì chưa thấy có pano hoặc tờ rơi trích dẫn các điều khoản, chế tài của Luật, quy định để người bệnh, người nhà người bệnh có thể dễ dàng tiếp cận và tuân thủ.

Đối với việc thực thi Luật, các bệnh viện mới chỉ dừng ở mức nhắc nhở, chưa có bệnh viện nào xử phạt hành chính hay từ chối cung cấp dịch vụ cho người bệnh. Đó cũng có thể là một trong những nguyên nhân gây ra “nhờn” Luật.

Ảnh minh họa

Đối với nhân viên y tế, thì việc cấm tuyệt đối vẫn còn là điều khá khó. Theo quy định của Bộ Y tế thì các bệnh viện phải “đưa tiêu chí không hút thuốc tại nơi làm việc vào tiêu chuẩn thi đua của cán bộ, viên chức và người lao động của các cơ quan, đơn vị. Có hình thức động viên, khen thưởng các cá nhân, tổ chức thực hiện tốt công tác phòng chống tác hại của thuốc lá”

Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân, có thể vì cả nể, chưa quyết liệt nên vẫn còn số ít nhân viên y tế hút thuốc tại nơi làm việc cũng như trong khuôn viên bệnh viện. Điều đó ít nhiều cũng tạo gương xấu cho người bệnh và người nhà người bệnh đối với việc yêu cầu họ thực thi quy định.

Mặt khác trong xu hướng tự chủ về tài chính thì các bệnh viện đang chạy đua tìm nhiều giải pháp để thu hút người bệnh đến khám, chữa bệnh, sử dụng dịch vụ y tế, qua đó tăng nguồn thu, nâng cao thu nhập cho nhân viên y tế. Vì phải tìm nhiều giải pháp thu hút, giữ chân người bệnh nên dường như các bệnh viện có xu hướng “chiều” người bệnh, làm cho người bệnh hài lòng, thỏa mãn một cách tốt nhất nhu cầu. Đây là một thực tế, một rào cản đáng kể trong việc thực thi triệt để việc cấm hút thuốc lá trong bệnh viện.

Hãy tự bảo vệ chính chúng ta

Bênh viện là nơi thường tụ tập đông người, nhiều đối tượng khác nhau, nguy cơ lây nhiễm cao. Để nâng cao chất lượng khám, điều trị, nâng cao chất lượng cung cấp dịch vụ thì ngoài chất lượng chuyên môn, cần có môi trường khám chữa bệnh xanh sạch, trong lành.

Để việc cấm hút thuốc trong bệnh viện được thực thi một cách triệt để theo Luật phòng chống tác hại của thuốc lá, để có một môi trường bệnh viện không khói thuốc thực sự, thì các nhà quản lý cần có các giải pháp đồng bộ. Cần có nhiều hình thức, nhiều kênh tuyên truyền, có các biển báo, pano, tờ rơi đủ lớn, dễ thấy cho cả nhân viên y tế, người bệnh và người nhà người bệnh.

Ban hành các quy định cụ thể, có các chế tài đủ mạnh đối với nhân viên nếu vi phạm quy định cấm hút thuốc. Nhân viên y tế cũng cần nghiêm túc thực thi để làm gương cho người bênh và người nhà người bệnh, từ đó chính nhân viên y tế sẽ là những tấm gương, là các tuyên truyền viên tích cực, hiệu quả. Đối với người bệnh và người nhà người bệnh, nếu có vi phạm quy định cấm hút thuốc trong bệnh viện cần phải xử nghiêm theo Luật, tránh nể nang, thỏa hiệp.

Vì một môi trường bệnh viện không khói thuốc, thực thi cấm hút thuốc lá trong bệnh viện triệt để là việc không hề dễ dàng. Nhưng chúng ta đã có cơ sở pháp lý, có các quy định, chế tài, nên nếu có sự chung tay, phối hợp chặt chẽ của nhân viên y tế và người bệnh, người nhà người bệnh thì chắc chắn việc thực thi sẽ thành công. Hy vọng một ngày không xa, môi trường không có khói thuốc tại tất cả các bệnh viện sẽ trở thành hiện thực.

Nguyễn Đức Luyện

  • Xin chờ trong giây lát...