Trung Quốc không để bị “ra rìa” trong vấn đề Triều Tiên

Cập nhật: 10:22 | 03/05/2018
Chuyến thăm Triều Tiên của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị có thể mở đường cho chuyến thăm của Chủ tịch Tập Cận Bình, nhiều khả năng sẽ diễn ra sau hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều.  

Ủy viên Quốc vụ viện kiêm Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị có cuộc gặp với người đồng cấp Triều Tiên Ri Yong Ho khi vừa đặt chân đến Bình Nhưỡng hôm 2/5.

Đây là chuyến thăm của ngoại trưởng Trung Quốc đầu tiên tới Triều Tiên kể từ năm 2007 và là một trong những quan chức cấp cao nhất của Bắc Kinh có chuyến đi tới Bình Nhưỡng.

trung quoc khong de bi ra ria trong van de trieu tien
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị (trái) và người đồng cấp Triều Tiên Ri Yong Ho bắt tay tại Bình Nhưỡng, 2/5

Chuyến thăm của Ngoại trưởng Vương tới Bình Nhưỡng chỉ vài ngày sau cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều diễn ra tốt đẹp và tình hình bán đảo Triều Tiên ngày càng ấm lên trước thềm cuộc gặp lịch sử giữa nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un và Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thậm chí còn có nhiều đồn đoán về khả năng một cuộc gặp cấp cao giữa Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in, đồng cấp Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un để tiến tới một nền hòa bình, phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên mà không có sự hiện diện của Trung Quốc.

Theo giới quan sát, rõ ràng với mối quan hệ truyền thống và tầm ảnh hưởng của Trung Quốc với Triều Tiên lâu nay Bắc Kinh không muốn bị gạt ra lề trong vai trò “bà đỡ” cho tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên.

“Trung Quốc hoàn toàn ủng hộ những nỗ lực của Triều Tiên nhằm đạt được mục tiêu phi hạt nhân hóa trên bán đảo Triều Tiên”, Tân Hoa Xã dẫn lời Ngoại trưởng Vương Nghị phát biểu trong cuộc hội đàm với người đồng cấp Triều Tiên Ri Yong Ho.

Ông Vương nhấn mạnh Trung Quốc “sẵn sàng tăng cường liên lạc với Triều Tiên và tiếp tục đóng vai trò tích cực trong việc tìm kiếm giải pháp chính trị cho vấn đề bán đảo Triều Tiên”.

Thực ra, vai trò của Trung Quốc trong tiến trình phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên là rất lớn. Nhà lãnh đạo trẻ của Triều Tiên Kim Jong-un cũng không “liều lĩnh” đến mức “qua mặt” Trung Quốc trong các thỏa thuận với Hàn Quốc và Mỹ.

Bằng chứng rõ nét nhất là việc ông Kim Jong-un đã có chuyến thăm bí mật tới Bắc Kinh hồi cuối tháng 3, chuyến thăm mà dư luận chỉ được biết đến khi nó đã kết thúc, được cho là để tham vấn Trung Quốc trước khi có những quyết sách trong cuộc gặp với Tổng thống Hàn Quốc và Mỹ, đồng thời cũng nhằm cân bằng và khôi phục mooisquan hệ đồng minh vốn đã xấu đi đáng kể sau khi Bắc Kinh ủng hộ các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc nhằm vào Bình Nhưỡng.

Theo các chuyên gia quân sự cho rằng, nỗ lực của Triều Tiên nhằm hàn gắn quan hệ với Trung Quốc khi đang thúc đẩy một cuộc đàm phán với Mỹ về phi hạt nhân hóa và bình thường hóa quan hệ, phù hợp với chiến lược của Triều Tiên trong cân bằng vị thế với các nước lớn.

Paik Hak-soon, người đứng đầu Trung tâm nghiên cứu Triều Tiên tại Viện Sejong, Hàn Quốc nhận định: “Triều Tiên muốn độc lập và không quá phụ thuộc vào một quốc gia đơn lẻ nào đó, chẳng hạn như Trung Quốc hoặc Mỹ. Trên thực tế, những cải cách kinh tế trong nước của ông Kim Jong-un đã cho thấy sự thành công đáng kể. Song tôi cho rằng, ông Kim Jong-un – một nhà lãnh đạo trẻ và tài năng vẫn luôn hiểu rằng để phát triển kinh tế một cách toàn diện và tích cực, Triều Tiên cần phải cởi mở với thế giới bên ngoài. Bằng cách này, Triều Tiên mới có thể thu hút được đầu tư để phát triển cơ sở hạ tầng và nền kinh tế. Ý định của Triều Tiên rất rõ ràng. Nước này thấy rằng họ có thể bù đắp sự thiếu hụt ảnh hưởng từ Trung Quốc bằng sự đầu tư của các nước láng giềng khác, trong đó có cả đồng minh của Mỹ.”

Theo chuyên gia Paik Hak-soon, để đạt được mục đích đó, Triều Tiên đang áp dụng các chiến lược tương tự như chiến lược thời kỳ Chiến tranh Lạnh. “Chiến lược tồn tại và phát triển của Triều Tiên trong thế kỷ 21 được hình thành ngay sau khi Liên Xô tan rã vào năm 1991. Chúng ta đều biết rằng, Triều Tiên đã hưởng lợi khi Liên Xô và Trung Quốc đối đầu nhau trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Và bây giờ, Triều Tiên cũng nhận thấy rằng, việc phụ thuộc quá mức vào một nước nào đó sẽ không có lợi cho Triều Tiên. Vì thế lựa chọn cân bằng chính sách là nước cờ tốt nhất”, ông nói.

“Mặc dù quan hệ giữa Trung Quốc và Triều Tiên có thể căng thẳng tại một thời điểm nào đó, nhưng về bản chất nó không thay đổi. Cả Trung Quốc và Triều Tiên đều cần có nhau. Trong lịch sử cũng có một giai đoạn hiếm hoi là vào năm 1972, khi quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ cải thiện đáng kể. Tuy nhiên lúc đó vẫn có sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung Quốc và Triều Tiên. Cuối cùng Trung Quốc đã chấp nhận một điều kiện do phía Triều Tiên đưa ra liên quan đến Mỹ và đưa vào Thông cáo chung Thượng Hải. Đó là vì Trung Quốc phải tính đến những quan ngại và lo lắng của Triều Tiên đối với sự thay đổi đáng kế trong quan hệ quốc tế. Ngày nay, đó là điều tự nhiên cho cả hai nước để hợp tác với nhau tại thời điểm quan trọng này”, ông Paik Hak-soon nói.

Giới phân tích cho rằng, chuyến thăm Triều Tiên của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị có thể mở đường cho chuyến thăm tiếp theo của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Các học giả Trung Quốc cho rằng, chuyến thăm Bình Nhưỡng của ông Tập Cận Bình nhiều khả năng diễn ra sau Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Triều: “Ông Tập Cận Bình có thể tới Bình Nhưỡng sau cuộc gặp giữa nhà lãnh đạo Kim Jong-un và Tổng thống Donald Trump. Nếu điều này xảy ra trước Hội nghị Thượng đỉnh, đó sẽ là một bất lợi vì ông Kim Jong-un chưa sẵn sàng còn ông Trump thì chắc chắn không đồng ý”, Shi Yinhong, chuyên gia nghiên cứu quan hệ quốc tế tại Đại học Renmin ở Bắc Kinh cho biết./.

Nam Khánh

  • Xin chờ trong giây lát...