“Trận đấu Zero” và lý do covid-19 bùng phát với tốc độ chóng mặt ở Ý và Tây Ban Nha

Cập nhật: 15:07 | 13/04/2020
Không ai ngờ được rằng chiến thắng vẻ vang của đội tuyển quê nhà đã kéo theo một thảm họa mãi mãi ghi dấu trong lịch sử của vùng này cũng như của nước Ý.  
tra n da u zero va ly do covid 19 bu ng pha t vo i to c do cho ng ma t o y va tay ban nha
Xe quân sự chở thi thể người chết vì covid-19 từ Bergamo đến Modena (Italia) ngày 19/3

Trong số các nước châu Âu, coronavirus đã bùng phát mạnh nhất ở Ý và Tây Ban Nha. Thời tiết ấm áp bất thường, văn hóa Nam Âu và một trận bóng đá được coi là lý do chính dẫn đến sự bùng phát với tốc độ chóng mặt.

Lombardy là một trong những khu vực màu mỡ và giàu có nhất ở Ý và Bergamo là trung tâm sôi động, nơi tập trung nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ hoạt động tốt nhất của Ý, chủ yếu ở vùng hạ Bergamo. Ở đây cũng là nơi có một số công ty quốc tế lớn như Brembo, công ty sản xuất hệ thống phanh ô tô và Kiko, thương hiệu mỹ phẩm quốc tế được thành lập bởi Antonio Percassi, cũng là chủ tịch của đội bóng đá địa phương, Atalanta. Một số kinh nghiệm thành công của Bergamo như công ty đồ uống San Pellegrino, hiện thuộc sở hữu của Nestlé, đã được các công ty đa quốc gia tiếp thu.

Ba thung lũng Alps của tỉnh có nhiều trang trại hơn các doanh nghiệp. Các thị trấn nhỏ tạo nên các thung lũng này có các cộng đồng nông thôn mạnh mẽ duy trì truyền thống của họ ở cấp giáo xứ, nhưng có cuộc sống khép kín. Mọi người đều biết những người khác, nhiều người cao tuổi vẫn nói được phương ngữ, và thậm chí thanh thiếu niên bám trụ ở nhà.

Trái lại, thành phố Bergamo khó có thể cởi mở hơn: nó được gắn kết trực tiếp với các thủ đô chính của châu Âu bởi sân bay Orio al Serio (còn gọi là Milan/Bergamo), là trung tâm của hãng hàng không giá rẻ Ryanair với gần 14 triệu hành khách vào năm 2019. Những kết nối thường xuyên này là một nguồn du lịch quan trọng cho thành phố. Năm 2019, Bergamo có tỷ lệ thất nghiệp thấp thứ hai ở Ý.

Ngày nay, Bergamo lập một kỷ lục châu Âu mà không thị trấn nào muốn: đó là nơi mà đại dịch covid-19 đã tạo ra màn đen tối nhất của nó. Bergamo là một nỗi đau, nơi có bệnh viện dã chiến với quá nhiều bệnh nhân, buộc y bác sĩ phải ưu tiên chỉ chữa cho những người mà họ nghĩ sẽ sống sót, khiến người chết quá tải, buộc nhà chức trách phải yêu cầu các nơi lân cận đưa xác chết của họ đi hỏa táng và các xe quân sự được huy động để vận chuyển người chết trong đêm.

Theo dữ liệu chính thức chỉ riêng thành phố Bergamo đã có 9.712 trường hợp được xác nhận bị nhiễm và 2.245 trường hợp tử vong. Một cuộc điều tra của tờ Eco di Bergamo ước tính rằng ở tỉnh Lombardy, virus đã giết chết 4.500 người vào tháng 3.

Hơn một tháng sau, các chuyên gia chỉ ra rằng thảm họa bắt đầu từ một trận bóng đá. Đó là trận đấu ở lượt đi của vòng loại gồm 16 đội của Champions League vào ngày 19/2, giữa câu lạc bộ Atalanta (Ý) và Valencia (Tây Ban Nha). Hơn 40.000 cổ động viên, tức 1/3 dân số Bergamo (Lombardy) đã vượt 60 km, tới sân San Siro ở Milan để cổ vũ cho đội tuyển con cưng của họ. Đội trưởng đội Atalanta Alejandro “Papu” Gómez nói với báo Olé, nhật báo thể thao Argentina: “Đây là một trận đấu lịch sử của Atalanta, trận đấu độc nhất vô nhị. Để cho bạn dễ hình dung, vợ tôi mất ba giờ để đến Milan, trong khi quãng đường 60km thường chỉ mất 40 phút”.

Sau chiến thắng 4-1 trước Valencia của Atalanta, các cổ động viên đã kéo nhau vào các nhà hàng mừng chiến thắng của đội nhà. Họ không ngờ được rằng chiến thắng vẻ vang của đội tuyển quê nhà đã kéo theo một thảm họa mãi mãi ghi dấu trong lịch sử của vùng này cũng như của nước Ý. Theo CNN, khu vực bị thiệt hại nặng nhất ở vùng Bắc Ý có gần 400 người bị nhiễm coronavirus vào ngày 19 tháng 2, trong khi chưa có sự lây nhiễm nào từ người trong nước được biết đến.

Thị trưởng Bergamo, Giorgio Gori cho biết hồi cuối tháng 3 rằng: “Nếu đúng như những gì họ nói là virus đã lưu hành ở châu Âu vào tháng 1, thì rất có thể 40.000 Bergamaschi (trong số 45,792 khán giả) trực tiếp có mặt trên sân San Siro, đã cùng trao đổi virus cho nhau. Có thể là rất nhiều Bergamaschi đêm đó đã cùng nhau ở trong nhà, quán bar để xem trận đấu và trao đổi virus. Thật không may, chúng tôi không thể biết. Không ai biết virus đã ở đây. Đó là điều không thể tránh khỏi”.

tra n da u zero va ly do covid 19 bu ng pha t vo i to c do cho ng ma t o y va tay ban nha
Một bức tượng thay khán giả trên sân Estadio Mestalla ở Valencia, trong trận lượt về giữa Atalanta và Valencia ngày 10/3

Trận đấu này sau đó được gọi là “Trận đấu Zero” trên truyền thông địa phương và là nơi khởi đầu của thảm họa. Theo hãng tin AP, các chuyên gia đã suy đoán rằng trận đấu có thể góp một phần trả lời câu hỏi tại sao coronavirus lây lan dữ dội ở Bergamo, với dân số 120.000 người và bệnh viện Papa Giovanni XXII đã trở thành biểu tượng của cuộc chiến chống lại coronavirus ở châu Âu.

Hai ngày sau “Trận đấu Zero” xuất hiện ca nhiễm từ trong nước Ý đầu tiên ở Codogno (một thị trấn nhỏ ở tỉnh Lodi, cách Bergamo 65km) và Codogno ngay lập tức trở thành “khu vực đỏ”, bị cách ly với các trạm kiểm soát của cảnh sát. Chưa đầy 1 tuần sau, thủ môn của đội Atalanta dương tính với covid-19. Không lâu sau 1/3 thành viên của Valencia cũng bị nhiễm, trong đó người đầu tiên là hậu vệ Ezequil Garay. Sau trận đấu với Atalanta ở San Siro 2 tuần, Valencia gặp câu lạc bộ Alavés trong giải La Liga, hậu quả là không lâu sau trận đấu này, 15 thành viên của đội Alavés bị nhiễm covid-19.

Chính phủ Ý đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp về sức khỏe trên toàn quốc vào ngày 31/1, nhưng Stefano Scaglia, chủ tịch của Confindustria Bergamo, đại diện cho 1.200 doanh nghiệp có 80.000 lao động, đã trấn an. Vào ngày 29/2, tổ chức này đã xuất bản một thông điệp bằng tiếng Anh nhằm vào các đối tác xuất khẩu quốc tế của khu vực, kèm theo hashtag “#Bergamoisrunning”. Dựa trên lời khuyên của chính phủ Ý, thông điệp nói rằng “nguy cơ lây nhiễm thấp” và cảnh báo chống lại “một nhận thức bị bóp méo” do truyền thông tạo ra. Confindustria đảm bảo rằng “chính phủ và các cơ quan có trách nhiệm đã thực hiện các biện pháp bảo vệ ngay lập tức để ngăn chặn các trường hợp tiếp theo”.

Cơ quan đại diện cho các cửa hàng địa phương đăng một video khích lệ kèm theo hashtag #bergamononsiferma. Một bài hát của một ban nhạc địa phương kèm theo hình ảnh của người dân Bergamo bình yên hòa mình giữa lòng thành phố có vẻ hơi quá vui vẻ. Thông điệp được đưa ra là “hãy sống không sợ hãi, hãy tiếp tục uống cà phê ở quán bar”. Giorgio Gori, thị trưởng của Bergamo, trước đó đã gửi đi những thông điệp lạc quan, nhấn mạnh rằng bất cứ chủng virus nào gây ra cho du lịch, ăn uống và thương mại, thành phố sẽ nhanh chóng đưa cơn ác mộng này vào đằng sau nó. Mong muốn của mọi người là tiếp tục làm việc và tiêu thụ bất chấp mọi thứ.

Trong vài tuần, các xe quân sự vận chuyển xác chết đến các thành phố khác và các bác sĩ của bệnh viện đã cảnh báo rằng tình hình ở Bergamo là thảm họa khốc liệt và mất kiểm soát. Bây giờ ở thành phố và tỉnh tang thương này, nhiều người ở Bergamo đã từ bỏ chủ nghĩa thực dụng lặng lẽ trước đây của họ.

Đến ngày 23 tháng 2, virut đã lây nhiễm ở Val Seriana, thung lũng Bergamo, nơi hai ngôi làng, Alzano Lombardo và Nembro, nhanh chóng trở thành căn bệnh không thể ngăn chặn trong khu vực. Các trường học Bergamo đã đóng cửa, nhưng đã có sự phản kháng đối với bất kỳ biện pháp lưu trú tại nhà nào cho đến ngày 8 tháng 3 khi tất cả các vùng của Bologna hoàn toàn bị phong tỏa. Sau đó, Ý nhanh chóng trở thành trung tâm coronavirus của thế giới trong tháng 3.

“Thật không may, chúng tôi không thể lường được. Không ai biết rằng virus đã nằm trong số chúng tôi”, Giorgio Gori, Thị trưởng Bergamo, đã nói trong một cuộc phỏng vấn liên quan đến trận đấu bóng đá vào ngày 19 tháng 2. Ví dụ, một người đàn ông 38 tuổi, được biết đến là “bệnh nhân số một” của Bergamo, đã từng tiếp xúc với hàng trăm người, bao gồm cả nhân viên bệnh viện, trước khi được phát hiện bị nhiễm vào ngày 20 tháng 2, theo The New York Times.

Theo nhà nghiên cứu dịch tễ học Fabrizio Pregliasco: “Ca số một” có khả năng là “ca số 200”. Ở Tây Ban Nha tình hình cũng bắt đầu xấu đi cùng với các trường hợp từ Ý vào cuối tháng hai. “Dịch bệnh hoành hành ở Trung Quốc có vẻ như là một bộ phim khoa học viễn tưởng không liên quan gì đến chúng tôi khi được xem ở Ý.”

Các biện pháp đã được thực hiện từng bước ở cả hai nước. Tuy nhiên, virus luôn đi trước một bước so với các biện pháp của hai nước, tờ New York Times nhận xét. Các chính trị gia Ý ban đầu tuyên bố rằng đất nước không được dừng lại. Các điểm du lịch, khách sạn và nhà hàng được phép hoạt động ngay cả ở giai đoạn khi các biện pháp đầu tiên đã được bắt đầu.

Ở Tây Ban Nha, các bãi biển vẫn tiếp tục hoạt động và các quán bar vẫn mở ngay cả sau khi các biện pháp có hiệu lực, ví dụ, các trận đấu thể thao đã dừng, theo CNN. Việc đóng cửa các trường học và những nơi công cộng và nhà nghỉ ven biển chỉ được thực hiện sau đó. Thời tiết ấm áp khác thường đã thu hút người Tây Ban Nha dành nhiều thời gian ngoài trời.

Sự chậm chạp của các chính trị gia cũng bị chỉ trích kể từ đó. Khi chính quyền của Thủ tướng Pedro Sánchez, cuối cùng tuyên bố tình trạng khẩn cấp, nhiều người dân ở Tây Ban Nha, các thành phố lớn đã lên đường, theo The Guardian, để chạy trốn đến các tỉnh trước khi các biện pháp cuối cùng có hiệu lực.

Trong giai đoạn đầu, tình hình đơn giản là không thể thực hiện đủ nghiêm túc, và chủ quan. Sandra Zampa, một quan chức của Bộ Y tế Ý nói với tờ Thời báo New York: “việc dịch bệnh hoành hành ở Trung Quốc trông giống như một bộ phim khoa học viễn tưởng không liên quan gì đến chúng tôi.”

Sau khi giành chiến thắng ở lượt đi, Atalanta đã tiến vào tứ kết Champions League với chiến thắng khác ở trận lượt về vào ngày 10 tháng 3. Trận đấu diễn ra tại sân vận động Mestalla trống ở Valencia, sau khi chính quyền Tây Ban Nha cấm khán giả đến sân với các trận đấu có các đội đến từ miền bắc Italy.

Với việc Champions League bị đình chỉ vì đại dịch, Atalanta không biết khi nào nó có thể chơi ở tứ kết - một lần nữa sẽ là trận đấu lớn nhất trong lịch sử của câu lạc bộ này. Chắc lúc này cả đội Bergamo và Valencia đều tỏ ra băn khoăn về những ảnh hưởng không lường trước được trong trận đấu không thể nào quên được của họ vào tháng hai.

tra n da u zero va ly do covid 19 bu ng pha t vo i to c do cho ng ma t o y va tay ban nha
Một góc trên khán đài trận đấu Atalanta-Valencia ngày 19/2

Diễn biến coronavirus ở Ý:

  • Ngày 31/1: hai ca nhiễm đầu tiên là khách du lịch Trung Quốc đến Roma
  • Ngày 21/2: 16 trường hợp được xác nhận tại Lombardy và ngày 22/2 có thêm 60 trường hợp.
  • Ngày 21/2: Trường hợp tử vong đầu tiên. Đầu tháng 3, virus đã lan sang tất cả các vùng của Ý.
  • Ngày 27/3: Số người chết cao nhất trong một ngày: 919
  • Ngày 12/4: Cả nước có 156,363 người nhiễm, 19,899 người chết

Diễn biến coronavirus ở Tây Ban Nha:

  • Ngày 31/1: Tây Ban Nha xác nhận trường hợp nhiễm covid-19 đầu tiên với 1 người Đức.
  • Ngày 24/2: Thêm nhiều trường hợp lây lan từ một bác sĩ người Ý từ Lombardy.
  • Ngày 13/3: Tất cả 50 tỉnh, thành của cả nước đều có người nhiễm.
  • Ngày 2/4: Ngày có nhiều người chết nhất: 950
  • Ngày 12/4: cả nước có 166,019 người nhiễm, 16,972 người chết,.

Việt Xuân (theo Helsingin Sanomat & New York Sport)

  • Xin chờ trong giây lát...