Tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh về đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực (phần II)

Cập nhật: 08:05 | 25/08/2019
Về phương pháp đào tạo, Chủ tịch Hồ Chí Minh nêu rõ “Học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao động sản xuất, nhà trường gắn liền với xã hội”, “Học để hành”, “học để tu dưỡng đạo đức cách mạng, học để tin tưởng”, học để trở thành người cán bộ vừa “hồng” vừa “chuyên”, … “Hồng” có nghĩa là phải có phẩm chất chính trị, có trình độ lý luận nhất định, có lý tưởng xã hội chủ nghĩa, có lập trường giai cấp vô sản, có lòng tin vào sự nghiệp của Đảng, của nhân dân, vào thắng lợi của chủ nghĩa xã hội.  

Người chỉ ra: “Người cần có 4 đức: cần, kiệm,liêm, chính…. Thiếu một đức thì không thành người” Hồ Chí Minh toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, 1995, tập 5, tr.233. “Chuyên” có nghĩa là phải có kiến thức chuyên môn sâu rộng trong lĩnh vực hoạt động của mình, phải có kiến thức khoa học kỹ thuật, có văn hoá, có học thức. Tư tưởng giáo dục và phương pháp đào tạo của Người không chỉ phản ánh truyền thống quý báu của dân tộc ta mà còn phản ánh yêu cầu vừa cấp bách vừa lâu dài của đất nước trong tiến trình đi lên chủ nghĩa xã hội.

tim hieu tu tuong ho cho minh ve dao tao va boi duong nguon nhan luc phan ii
Ảnh minh họa

Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng chỉ ra rằng, muốn phát triển kinh tế, văn hoá của đất nước, bên cạnh việc phát huy nội lực, phát huy tiềm năng trong nước thì cần phải có sự mở rộng, giao lưu, hội nhập với các nền văn hoá khác; học tập tiếp thu những thành quả khoa học kỹ thuật tiên tiến của các nước trên thế giới để áp dụng vào Việt Nam. C.Mác và Ph.Ăng ghen cũng chỉ ra: “những thành quả của hoạt động tinh thần của một dân tộc trở thành tài sản chung của tất cả các dân tộc”.

Trên tinh thần học tập, tiếp thu văn hoá của nhân loại, ngay từ thời kỳ đầu của cách mạng Việt Nam, cả thời kỳ chiến tranh chống Pháp và chống Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gửi các thanh niên trí thức Việt Nam sang học tập tại Trung Quốc, Liên Xô (cũ) và các nước XHCN (cũ) nhằm đào tạo lực lượng cán bộ cho đất nước, cho cách mạng Việt Nam.

Chủ trương gửi thanh niên, học sinh sang học tập ở các nước có nền văn hoá, khoa học kỹ thuật tiên tiến của Bác đã được Đảng và Nhà nước ta từng bước thực hiện. Đó là một trong những chính sách quan trọng trong đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực của nước ta. Chúng ta đã chuẩn bị được một nguồn nhân lực rất lớn có trình độ cao và tinh thần đạo đức cách mạng sâu sắc phục vụ cho công cuộc chiến đấu bảo vệ và xây dựng đất nước.

Quan điểm coi con người là nhân tố, là động lực quan trọng nhất trong sự nghiệp cách mạng và xây dựng chủ nghĩa xã hội, giáo dục, đào tạo và bồi dưỡng nguồn nhân lực là một trong những nội dung cơ bản trong tư tưởng Hồ Chí Minh về con người.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng và xây dựng đất nước, học tập tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về con người, Đảng ta luôn quan tâm đến giáo dục, coi giáo dục là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Đồng thời, Đảng ta hết sức coi trọng việc đào tạo con người mới, đặc biệt là đào tạo đội ngũ cán bộ chủ chốt cho Đảng, Nhà nước và các đoàn thể chính trị - xã hội. Điều đó được thể hiện rõ trong các nghị quyết, các đại hội Đảng và Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng. Trong các nghị quyết đó đã đề ra phương hướng, mục tiêu, điều kiện, biện pháp thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm xây dựng và phát triển toàn diện con người - nguồn nhân lực cho công cuộc xây dựng đất nước, xây dựng chủ nghĩa xã hội.

tim hieu tu tuong ho cho minh ve dao tao va boi duong nguon nhan luc phan ii
Ảnh minh họa

Đại hội lần thứ VI của Đảng khi đề ra đường lối đổi mới đã hết sức coi trọng yếu tố con người, phát huy truyền thống lịch sử và cách mạng của dân tộc, động viên tính năng động sáng tạo và khả năng của con người trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc. Nghị quyết Đại hội nhấn mạnh: “Thực hiện quyền làm chủ của nhân dân lao động, thực chất là tôn trọng con người, phát huy sức sáng tạo đó vào sự nghiệp xây dựng xã hội mới và thông qua quá trình xây dựng kinh tế - xã hội mà đào tạo, rèn luyện con người mới, hình thành những tập thể lao động mới. Muốn tạo nên một tập thể vững mạnh, phải xây dựng từng con người, quan tâm phát hiện và bồi dưỡng nhân tài” Văn kiện Đại hội lần thứ VI, NXB Sự Thật, 4.1987, tr.113.

Đại hội lần thứ VII cũng đặc biệt nhấn mạnh tới nhân tố con người và việc phát triển con người về mọi mặt. Đại hội chỉ rõ: “Mục tiêu của chính sách xã hội thống nhất với mục tiêu phát triển kinh tế, đều nhằm phát huy sức mạnh nhân tố con người và vì con người”. Hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII) khẳng định: “Công nghiệp hoá là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghiã xã hội”.

Để thực hiện nhiệm vụ đó, điều quyết định là ở con người, với trí tuệ và năng lực càng cao, tất cả là do con người và vì con người. Đó là nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước. Nguồn nhân lực đó, Hội nghị đã nêu rõ, phải “bao gồm những con người có đức, có tài, ham học hỏi, thông minh, sáng tạo, làm việc quên mình vì nền độc lập và phồn vinh của Tổ Quốc, phải được chuẩn bị tốt về kiến thức văn hoá, được đào tạo thành thạo về kỹ năng nghề nghiệp, về năng lực sản xuất kinh doanh, điều hành vĩ mô nền kinh tế và toàn xã hội, có trình độ khoa học kỹ thuật vươn lên ngang tầm thế giới” Xem Văn kiện Đại hội lần thứ VII, NXB Chính trị Quốc gia, 1994, tr.5.

tim hieu tu tuong ho cho minh ve dao tao va boi duong nguon nhan luc phan ii
Ảnh minh họa

Đại hội lần thứ VIII của Đảng cũng đã đề ra nhiệm vụ nhiệm vụ giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực cho công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Đại hội khẳng định sự phát triển xã hội theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá nhằm mục đích phát triển toàn diện con người Việt Nam. Nghị quyết Trung ương 2 khoá VIII về giáo dục và đào tạo, đã đề ra định hướng chiến lược phát triển giáo dục đào tạo trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước với mục tiêu: "Thực hiện giáo dục toàn diện đức dục, trí dục, thể dục, mỹ dục ở tất cả các bậc học; hết sức coi trọng giáo dục chính trị, tư tưởng nhân cách, khả năng tư duy sáng tạo và năng lực thực hành" Nghị quyết TW 2 (Khoá VIII), tr.15 , “phải lấy việc phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh chóng và bền vững. Phải chăm lo tạo nguồn cán bộ trong phong trào thực tiễn và ngay trong các trường phổ thông, các trường đại học, cao đẳng và dạy nghề…” Xem Văn kiện Đại hội lần thứ VIII, NXB Chính trị Quốc gia, 1996, tr.54. Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm, coi giáo dục, đào tạo là quốc sách, là mặt trận hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài.

Đại hội lần thứ X của Đảng đã đề ra nhiệm vụ “nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực cao”. Đại hội đã đề ra nhiệm vụ gắn đào tạo với sử dụng, xây dựng cơ cấu nguồn lực hợp lý về ngành nghề, trình độ đào tạo, dân tộc, vùng miền…, xây dựng chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo đến năm 2020, chú trọng phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, có chính sách thu hút các nhà khoa học, công nghệ giỏi ở trong nước và trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài…

Xuất phát từ quan niệm của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về con người và xây dựng con người với tư cách là mục tiêu, là động lực của sự phát triển và tiến bộ xã hội, Đảng ta coi con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của mọi chính sách kinh tế xã hội, coi việc đào tạo, bồi dưỡng và phát huy nhân tố con người là nhiệm vụ cấp bách, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh./.

Ths. Nguyễn Thị Phương Lan

  • Xin chờ trong giây lát...