Quan điểm của đảng ta về bảo vệ và thực hiện chủ quyền quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa (phần I)

Cập nhật: 06:54 | 30/08/2019
Việt Nam là một quốc gia đang phát triển không tránh khỏi tác động mạnh mẽ bởi toàn cầu hóa trong đó có vấn đề chủ quyền quốc gia. Không phải khi tham gia hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hóa mới phát sinh vấn đề chủ quyền quốc gia đối với Việt Nam mà vấn đề chủ quyền ở nước ta luôn là vấn đề bức thiết.  
Ảnh minh họa

Hơn bất cứ một quốc gia nào trên thế giới, trải qua mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, nhân dân Việt Nam nhận thức thấu đáo giá trị đích thực của chủ quyền dân tộc bởi việc giành lấy chủ quyền trước hết là quyền độc lập dân tộc có được là phải trả bằng sự hi sinh xương máu của biết bao thế hệ người Việt Nam. Song, trong bối cảnh toàn cầu hóa vấn đề chủ quyền quốc gia ở Việt Nam trở nên phức tạp hơn, chứa đựng nhiều thời cơ và thách thức hơn, và cũng đòi hỏi bản lĩnh và trí tuệ con người Việt Nam nhiều hơn.

Vấn đề này đã gây không ít những tranh luận đòi hỏi được nhận thức rõ ràng và sâu sắc hơn nữa. Trong bài này, tác giả hệ thống lại quan điểm của Đảng ta về bảo vệ và thực hiện chủ quyền quốc gia từ Đổi mới cho đến nay và đưa ra một số nhận thức mới về việc bảo vệ và thực hiện chủ quyền quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.

1. Quan điểm của Đảng về bảo vệ và thực hiện chủ quyền quốc giá từ Đổi mới đến nay

Qua các văn kiện của Đảng, Nhà nước đặc biệt là từ những năm 1990 trở lại đây, có thể thấy Đảng ta đã dần hình thành một hệ thống những quan điểm về bảo vệ và thực hiện chủ quyền quốc gia. Những quan điểm đó bao hàm đối tượng, nội dung và phương thức, lực lượng để bảo vệ, thực hiện chủ quyền quốc gia. Có thể tóm tắt những quan điểm đó như sau:

Thứ nhất, bảo vệ chủ quyền quốc gia trước hết là bảo vệ nền độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội

Dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin và bài học của cách mạng tháng Mười Nga, vấn đề dân tộc của Việt Nam được Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”[1]. Quan điểm đó đã trở thành đường lối chiến lược, sợi chỉ đỏ xuyên suốt của cách mạng Việt Nam trong suốt những chặng đường qua.

Ảnh minh họa

Công cuộc đổi mới nước ta hiện nay là tiếp tục sự nghiệp giải phóng dân tộc theo con đường cách mạng vô sản. Đối với nước ta, độc lập dân tộc lúc này chính là sự vươn lên thoát nghèo nàn lạc hậu, khẳng định vị thế bình đẳng với các quốc gia khác trên thế giới. Chỉ có độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội mới đem lại lợi ích và quyền lực cho mọi người dân, để nhân dân thực sự làm chủ đất nước, chủ quyền quốc gia được bảo vệ và thực hiện một cách hiệu quả nhất.

Trong nhiều văn kiện của Đảng thì vấn đề độc lập dân tộc, chủ nghĩa xã hội luôn được khẳng định. Văn kiện Đại hội VI khẳng định: “Toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đoàn kết một lòng, quyết tâm đem hết tinh thần và lực lượng tiếp tục thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”[2].

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ được thông qua tại Đại hội VII tiếp tục nhấn mạnh: “Nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đó là bài học xuyên suốt của cách mạng nước ta. Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết của chủ nghĩa xã hội, và chủ nghĩa xã hội là cơ sở đảm bảo vững chắc cho độc lập dân tộc”[3].

Tiếp tục dòng chảy xuyên suốt đó thì đại hội VIII xác định bài học quan trọng đầu tiên của cách mạng nước ta là: “Giữ vững mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong quá trình đổi mới; nắm vững hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, kiên trì chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”[4].

Đại hội toàn quốc lần IX tiếp tục khẳng định: “Trong quá trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”[5].

Nhìn lại 20 năm đổi mới, Đại Hội X của Đảng đã rút ra năm bài học lớn của cách mạng nước ta trong đó bài học thứ nhất khẳng định: “Trong quá trình đổi mới phải kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên nền tảng chủ nghĩa Mác – lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh”[6].

Tuần tra an ninh biên giới. Ảnh Nguyễn Dịu

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011), tiếp tục khẳng định: “Từ thực tiễn phong phú của cách mạng, Đảng ta đã rút ra những bài học kinh nghiệm lớn: nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội- ngọn cờ vinh quang mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trao lại cho thế hệ hôm nay và các thế hệ mai sau. Độc lập dân tộc là điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội là cơ sở bảo đảm vững chắc cho độc lập dân tộc”[7].

Thứ hai, bảo vệ và thực hiện chủ quyền quốc gia luôn phải đi đôi với phát triển kinh tế - xã hội.

Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển; nâng cao rõ rệt đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. Đây chính là điều kiện cơ bản để giúp chúng ta giữ vững được độc lập dân tộc, chủ quyền an ninh quốc gia trong điều kiện mới.

Cùng với sự phát triển của xu thế toàn cầu hóa và kinh tế tri thức, các quốc gia ngày càng nhận thức được rằng mối đe dọa lớn nhất đối với chủ quyền quốc gia dân tộc không phải là sự tiến công xâm lược về quân sự mà là sự tụt hậu của kinh tế, nghèo đói, lạc hậu.

Tài liệu tham khảo:

[1] Hồ Chí Minh (2000), Toàn tập (4), NxB Chính trị quốc gia, Hà Nội,tr.314

[2] Đảng Cộng Sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 47, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nộitr.371

[3] Đảng Cộng Sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 51, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội,tr.129

[4]Đảng Cộng Sản Việt Nam (1996), Văn kiện đại hội toàn quốc lần VIII, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội,tr.70

[5] Đảng Cộng Sản Việt Nam (2001), Văn kiện đại hội toàn quốc lần IX, NxB Chính trị Quốc gia, Hà Nội,tr.19

[6] Đảng Cộng Sản Việt Nam (2006),Văn kiện đại hội toàn quốc lần X, NxB Chính trị Quốc gia, Hà Nội,tr.70

[7] Đảng cộng sản Việt Nam (2011), Văn kiện Đại hội XI, Nxb. Chính trị Quốc gia, Hà Nội, tr. 65

TS. Trần Viết Quân

  • Xin chờ trong giây lát...