Pyotr Đại đế - người đặt nền móng cho một nước Nga hùng mạnh

Cập nhật: 11:38 | 09/12/2018
Pyotr đại đế được tôn vinh là "Hoàng đế phương Đông" hay "Hoàng đế toàn Nga", "Cha của tổ quốc"... người có công đưa nước Nga lạc hậu thành một cường quốc trên thế giới.  
pyotr dai de nguoi dat nen mong cho mot nuoc nga hung manh
Tượng đài Pyotr đại đế

Cả đến bây giờ, Pyotr đại đế luôn được coi là vị vua danh tiếng nhất nước Nga. Tư tưởng cũng như hành động của ông luôn nhằm mục tiêu biến nước Nga lạc hậu, trì trệ thành một quốc gia hùng mạnh trên thế giới.

Pyotr sinh năm 1672 tại Moscow là con vua Alexis. Mẹ ông là bà Natalia Narishkima vợ hai của nhà vua. Pyotr lên 4 tuổi vua Alexis mất. Hoàng hậu có đến 13 người con. Việc tranh giành ngôi báu trở nên vô cùng khốc liệt, thậm chí nhiều thủ đoạn độc ác. Năm 1689 khi Xophia người chị cùng cha khác mẹ chịu thất bại, rời khỏi cuộc đua giành quyền lực, vị trí của Pyotr mới dần được củng cố. Năm 1696 Pyotr chính thức lên ngôi hoàng đế.

pyotr dai de nguoi dat nen mong cho mot nuoc nga hung manh
Một nước Nga lạc hậu và nghèo đói

So với phương Tây, nước Nga lúc này vẫn là một vùng đất lạc hậu, kinh tế chậm phát triển, rất ít thành phố, thị xã, thị trấn. Chế độ nông nô ngột ngạt dưới sự trị vì của chủ nô và tầng lớp tăng lữ. Khi văn học, toán học và các môn khoa học khác đang phát triển rầm rộ ở phương Tây thì Nga vẫn ngủ im trong “đói nghèo và man rợ”.

Năm 1697 với đoàn tuỳ tùng 250 người Pyotr đã thực hiện một chuyến “tây du” dài ngày sang châu Âu. Đây là cơ hội để Pyotr tận mắt chứng kiến sự phát triển của xã hội Tây Âu. Trong chuyến đi này, ông đã từng làm việc như một người thợ đóng tầu tại Hà Lan, làm việc cật lực trong xưởng sửa chữa và đóng tàu tại Anh, ông học cách chế tạo đại bác của nước Phổ.

pyotr dai de nguoi dat nen mong cho mot nuoc nga hung manh
Hình ảnh một hoàng đế trẻ trung và dũng mãnh

Ông tham quan các nhà máy, trường học, viện bảo tàng, xưởng chế tạo vũ khí… ông còn tham gia các buổi họp quốc hội của nước Anh. Trong chuyến công du ông đã tranh thủ học hỏi bất kể điều gì có thể về văn hoá, khoa học, công nghệ và những ngành công nghiệp của phương Tây. Và ông biết gạn lọc phần tinh túy nhất của sự phát triển đó để áp dụng và xây dựng nước Nga của ông.

Năm 1698, trở về Nga, ông đã tiến hành một loạt cải cách nhằm phương Tây hoá, hiện đại hoá nước Nga. Ông cử hàng loạt thanh niên Nga sang các nước để học, mua rất nhiều máy móc, công nghệ của các nước, ông kích thích sự phát triển thương mại. Ông tập trung thay đổi thể chế hành chính các địa phương, củng cố lực lượng quân sự, trang bị đồng phục và vũ khí hiện đại cho quân đội. Ông thân hành đi giám sát hải quân ở vịnh Phần Lan, thành lập hạm đội để kiểm soát vùng biển. Năm 1700 Nga chinh phục 17 nước vùng Ban Tích, nước Nga mở rộng về phía Tây và phía Nam thành một vùng lãnh thổ rộng lớn. Ông xây dựng thành phố St Pertersburg kiến trúc theo kiểu Italia và chuyển thủ đô về đó. Năm 1721, Sa hoàng Pyotr đại đế tuyên bố Nga thành đế chế Nga.

pyotr dai de nguoi dat nen mong cho mot nuoc nga hung manh
Người đặt nền móng cho nghề đóng tàu ở Nga

Về đối nội Pyotr đã thành công trong việc tái thiết lập cấu trúc và kiểm soát toàn bộ nhà thờ, thành lập trường học và khuyến khích phát triển khoa học tại đó. Ông còn thiết lập lịch Julia, hiện đại hóa bảng chữ cái tiếng Nga. Trong thời gian ông trị vì tờ báo đầu tiên của Nga đã được xuất bản. Dưới thời Pyotr đại đế nước Nga đã tuyên chiến với Thổ Nhĩ Kỳ ở phía Nam, Thuỵ Điển ở phía Bắc, xâm lấn, bành trướng đưa biên giới Nga ra sát bờ biển Đen và biển Ban tíc mở rộng cánh cửa sang châu Âu.

Chính sách đối ngoại linh hoạt, đối nội với nhiều cải cách, ngoài khả năng kiệt xuất về chính trị và quân sự Pyotr còn là một hoạ sỹ, một nhà đóng tàu tài hoa và một thuỷ thủ có hạng. Lịch sử Nga và phương Tây đều công nhận ông là vị hoàng đế thành công và danh tiếng nhất nước Nga.

pyotr dai de nguoi dat nen mong cho mot nuoc nga hung manh
Pyotr được coi là ceza của nước Nga

Ngày 28.1.1725 Pyotr bị cảm lạnh và qua đời ở tuổi 53 tại St. Pertersburg. Cái chết của ông đã gây chấn động cả châu Âu. Bởi di sản ông để lại cho đời là một nước Nga cường quốc.

Lời bình:

Ở Pyotr đại đế mong muốn một nước Nga cường thịnh luôn cháy bỏng trong ông. Ham muốn thôi chưa đủ ông còn biết “gạn đục khơi trong”, tìm trong di sản của thế gian thứ mà mình cần, để áp dụng, để cải cách làm sao thiết thực hiệu quả với đất nước.

Phương Tây hoá, hiện đại hoá không phải là sự sao chép đơn thuần mà là sự vận dụng trong điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của mình để học tập, tiếp thu và phát triển.

Với nhãn quan nhìn xa trông rộng, biết nắm đúng thời cơ xây dựng mục tiêu phù hợp và có phương pháp thực hiện đúng, kiên quyết nên thời kỳ ông trị vì từ một đất nước nghèo nàn và lạc hậu nước Nga đã trở thành một quốc gia hùng mạnh.

Điểm nổi bật của ông là nắm bắt được “hồn cốt” của thời cuộc, với một tầm nhìn chiến lược và khả năng tổ chức siêu việt ông đã ghi vào lịch sử nước Nga và thế giới một trang chói lọi.

NT

  • Xin chờ trong giây lát...