Những hệ lụy từ lỗ hổng quản lý trong hoạt động ngân hàng

Cập nhật: 16:29 | 18/07/2018
Thời gian qua, số lượng các vụ vi phạm về các hoạt động trong ngân hàng ngày càng tăng lên chóng mặt, các hành vi vi phạm ngày càng trắng trợn, tinh vi và nguy hiểm cho nguồn ngân sách của nhà nước. Đặc biệt, trong nhiều vụ đại án, các đối tượng vi phạm lại chính là những kẻ nắm giữ chìa khóa của ngân hàng. Xã hội ngày càng tiến bộ, văn minh, cuộc sống của người dân Việt nói chung vẫn đang còn nhiều cơ cực, nhưng vẫn còn tồn tại đâu đó những kẻ “ăn trên ngồi trốc” dùng đủ loại thủ đoạn, mánh khóe để bòn rút từ những đồng tiền xương máu của nhân dân, từ những đồng tiền đáng lẽ dành để phục vụ cho các công tác phát triển đất nước. Những điều đau lòng ấy, những hệ lụy ấy được nảy sinh từ các lỗ hổng quản lý trong hoạt động ngân hàng.  
  1. Những Đại án Ngân hàng gây xôn xao dư luận thời gian qua.

Một trong những Đại án Ngân hàng đáng nhắc đến đầu tiên trong năm 2017 là Đại án Phạm Công Danh xảy ra tại Ngân hàng Xây dựng Việt Nam (VNCB, tiền thân là TrustBank). Phạm Công Danh (Chủ tịch HĐQT VNCB, Chủ tịch Tập đoàn Thiên Thanh) bị Tòa án Nhân dân TP. Hồ Chí Minh tuyên án 30 năm tù cho 2 tội danh “Cố ý làm trái quy định trong quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” và “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”. Cùng bị truy tố với Phạm Công Danh còn có hàng loạt cán bộ, nhân viên của VNCB, trong đó có cả các cựu cán bộ của Ngân hàng TrustBank đã từng cấu kết với nhau để rút ruột nhà băng này. Đáng chú ý là vụ việc bà Hứa Thị Phấn với sự trợ giúp của các lãnh đạo TrustBank đã tuồn hàng ngàn tỉ đồng của Ngân hàng để cho vào túi riêng.

nhung he luy tu lo hong quan ly trong hoat dong ngan hang

Nhiều cán bộ, nhân viên ngân hàng đã cấu kết với nhau để bòn rút tiền của ngân hàng, của nhiều cá nhân và nhiều doanh nghiệp (Hình minh họa).

Tiếp đó là Đại án Hà Văn Thắm (Nguyên Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Đại Dương, OceanBank) bị kết án tù chung thân với 4 tội danh: Cố ý làm trái, Vi phạm quy định về cho vay, Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản và Tham ô tài sản. Nhiều cán bộ, nhân viên khác của Ngân hàng này cũng bị kết án do những vi phạm trong việc huy động tiền gửi, chi lãi suất vượt trần, chi lãi suất ngoài hợp đồng… gây thiệt hại nghiêm trọng cho OceanBank.

Một trong những vụ án lớn nhất trong lịch sử ngành Ngân hàng Việt Nam đã xảy ra tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đó là Đại án Huỳnh Thị Huyền Như. Huỳnh Thị Huyền Như (nguyên Phó Phòng Quản lý rủi ro VietinBank chi nhánh TP. Hồ Chí Minh) đã cùng đồng bọn sử dụng con dấu giả, tạo ra các hợp đồng giả, chữ ký giả để huy động vốn từ các đơn vị, tổ chức, cá nhân… chiếm đoạt gần 5000 tỷ đồng.

Và còn rất nhiều những vụ án xảy ra trong thời gian quan liên quan đến việc các đối tượng là những người công tác trong ngân hàng, thậm chí là những người nắm giữ các chìa khóa then chốt của ngân hàng đã cấu kết với nhau để bòn rút tiền của ngân hàng, của nhiều cá nhân và nhiều doanh nghiệp. Những hệ lụy của ngày hôm nay được bắt nguồn từ những lối mòn cứng nhắc tạo ra lỗ hổng trong công tác quản lý đối với ngành ngân hàng.

  1. Những lỗ hổng trong công tác quản lý và thủ đoạn của tội phạm ngân hàng.

Tội phạm ngân hàng ngày càng hoành hành dữ dội, tệ nạn trong ngành ngân hàng ngày càng bùng phát và nở rộ như một loại dịch bệnh tràn lan co rút nguồn ngân sách, hủy hoại nền kinh tế của nhà nước. Nguyên nhân nào đã làm tăng tỉ lệ tội phạm ở lĩnh vực này? Phải chăng những con virut kinh tế ấy được chui ra từ những lỗ hổng trong công tác quản lý?

Tội phạm Ngân hàng thường dùng thủ đoạn câu kết với cán bộ các cơ quan chức năng và ngân hàng để lừa đảo chiếm đoạt tiền của ngân hàng. Dùng các loại giấy tờ giả đưa vào hồ sơ thế chấp tài sản. Lợi dụng khâu quản lý, cầm cố tài sản, các đối tượng bán, mượn hoặc làm lại giấy tờ tài sản đã thế chấp để tiếp tục đi cầm cố ở ngân hàng khác.

Nhất là gần đây, xuất hiện tội phạm công nghệ cao với nhiều hình thức lừa đảo, chiếm đoạt tài sản như hacker sửa nội dung hợp đồng ký qua email, giải mạo email để thay đổi thông tin người hưởng, sửa thông tin người hưởng trên hóa đơn hoặc chèn thông tin giả người hưởng trên hóa đơn.

Nghiêm trọng hơn là các cán bộ ngân hàng sử dụng nghiệp vụ để lừa đảo, tham ô tài sản của ngân hàng. Một trong những phương thức phạm tội phổ biến là giả mạo chữ ký của khách hàng, thực hiện các giao dịch chuyển tiền từ tài khoản cá nhân này sang cá nhân khác để chiếm đoạt tiền của khách hàng.

nhung he luy tu lo hong quan ly trong hoat dong ngan hang

Một trong những phương thức phạm tội phổ biến là giả mạo chữ ký của khách hàng, thực hiện các giao dịch nhằm chiếm đoạt tài sản (Hình minh họa).

Đối với các tội phạm xuất thân là lãnh đạo, cán bộ trong các ngân hàng, để dễ dàng thực hiện các hành vi phạm tội một cách tinh vi nhằm chiếm đoạt tiền của ngân hàng cũng như của khách hàng, các đối tượng này đã bố trí, cài cắm con em, người thân, bạn bè vào các vị trí chủ chốt trong ngân hàng mình công tác. Sau đó, hệ thống tội phạm này liên kết cùng nhau để lên phương án và thực hiện các hành vi phạm tội, sau đó cùng ăn chia với nhau và cùng nhau đối phó với các cơ quan bảo vệ pháp luật.

Nhiều người cho rằng, một trong những nguyên nhân chính khiến tình hình tội phạm ngân hàng ngày càng gia tăng là do đạo đức của một bộ phận cán bộ ngân hàng xuống cấp, năng lực yếu, khả năng quản lý quản trị kém, thiếu chiến lược kinh doanh. Một số ngân hàng chưa chủ động trong công tác phát hiện hành vi tham nhũng trong nội bộ, rất ít vụ án được phát hiện, xử lý từ trong nội bộ ngân hàng. Hệ thống kiểm toán – kiểm soát nội bộ hoạt động còn hạn chế, kém hiệu quả, chưa đáp ứng được yêu cầu về phòng ngừa, phát hiện, xử lý hành vi tham nhũng.

Bên cạnh đó, để ngăn ngừa các hành vi phạm tội trong lĩnh vực ngân hàng, yếu tố con người vẫn luôn là yếu tố quan trọng nhất, các ngân hàng cần phải kiên quyết loại bỏ những nhân sự yếu kém hoặc có các biểu hiện tổ chức mạng lưới trong nội bộ để thực hiện hành vi tham nhũng, lừa đảo. Các cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế cần phải có các biện pháp giám sát chặt chẽ các hoạt động của ngân hàng, kịp thời phát hiện các tiêu cực để sớm chăn đứng các mầm mống phạm tội.

Đình Hiệp

  • Xin chờ trong giây lát...