Nhìn lại chính sách đối ngoại trong quan hệ Mỹ - Trung (phần III)

Cập nhật: 07:05 | 28/08/2019
Tuy nhiên, xét về mọi phương diện, Mỹ cạnh tranh với Trung Quốc, tìm mọi cớ, sử dụng thương mại, ngoại giao, quân sự, nhân quyền… để gây khó khăn cho Trung Quốc, mục đích cuối cùng là kiềm chế sự trỗi dậy, "Giấc mơ Trung Hoa" của Trung Quốc, đảm bảo vững chắc địa vị siêu cường duy nhất của thế giới, khẳng định vị thế số một, làm bá chủ toàn cầu.
Ảnh minh họa

Trong khi đó, Trung Quốc là cường quốc đang trỗi dậy mạnh mẽ đa cực, ở đó Trung Quốc là một cực quan trọng, không chấp nhận vai trò lãnh đạo thế giới của Mỹ. Mục tiêu xuyên suốt trong chiến lược phát triển hòa bình của Trung Quốc là đưa Trung Quốc trở thành một cường quốc hùng mạnh bậc nhất và xác lập vai trò nước lớn của Trung Quốc ở khu vực và trên thế giới.

Tóm lại, thực chất mối quan hệ Trung - Mỹ có từ lâu đời, là một nền tảng vững chắc và có tầm chiến lược. Từ năm 2001 đến nay, quan hệ Mỹ - Trung tiếp tục thiếu ổn định và tính cạnh tranh ngày càng lớn trên tất cả các mặt, trong đó, tính chất tranh thủ, lợi dụng lẫn nhau giảm đi, tính kiềm chế, xung đột lợi ích, nhất là kinh tế, an ninh quân sự và địa chính trị tăng lên.

Cùng với những mâu thuẫn: vấn đề Đài Loan, hạt nhân ở bán đảo Triều Tiên, vấn đề dân chủ nhân quyền từ trước đây thì những thách thức mới như cạnh tranh thương mại và tiền tệ, an ninh mạng và chay đua vũ trang nhằm kiểm soát nguồn năng lượng và giành ưu thế địa chính trị, trước hết là khu vực Tây Thái Bình Dương, trong đó ĐNA là điểm xoáy đang làm cho cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung trở nên phức tạp, chứa đựng nguy cơ bùng nổ xung đột lớn.

Từ những phân tích và nhận định trên, Việt Nam cần có những giải pháp trong chính sách ngoại giao để tránh bị lôi kéo vào cuộc chiến cạnh tranh nước lớn đặc biệt là trong quan hệ Mỹ - Trung.

Ảnh minh họa

Một là, luôn xác định lợi ích dân tộc là quan trọng nhất, là kim chỉ nam cho mọi chính sách đối ngoại. Việt Nam kiên định quan điểm: “Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế; Việt Nam là bạn, đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm trong cộng đồng quốc tế

Hai là, trong quá trình quan hệ với cả Mỹ và Trung Quốc cần tạo mối quan hệ tốt tránh gây mâu thuẫn, xảy ra đụng độ quân sự; không nên bị lôi kéo về một phía và từ đó linh hoạt hơn trong  xử lý các mối quan hệ đối ngoại. Tăng cường đan xen lợi ích với các nước lớn đặc biệt là Trung Quốc và Mỹ. Chính vì vậy, Việt Nam không thể chọn con đường đối đầu trực tiếp với hai quốc gia này. Việt Nam cũng không thể hi vọng dựa vào nước này để đối địch với nước kia.

Ba là, đối với Mỹ cần tỉnh táo, khôn khéo, linh hoạt trong các mối quan hệ vì nếu bị đặt vào sự lựa chọn giữa Việt Nam và Trung Quốc, chắc chắn Mỹ sẽ chọn Trung Quốc bởi các lợi ích hai nước này ngày càng thắt chặt, tuy nhiên cần tranh thủ sự giúp đỡ của Mỹ trong hoạt động kinh tế và quân sự.

Ba là, thắt chặt mối quan hệ hữu nghị, hợp tác lâu bền với các nước ASEAN, tìm ra tiếng nói chung, đồng tâm hiệp lực giảm bá quyền của Trung Quốc và Mỹ trong khu vực.

Ảnh minh họa

Bốn là,  tăng cường ngoại giao đa phương và song phương để nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Việt Nam tăng cường quan hệ với các nước khác, nhất là các nước lớn như Mỹ, Nga, Canada, Australia, Ấn Độ, Nhật, Hàn Quốc… Thiết lập đối tác chiến lược với Nga, Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Anh..., chủ động vận động cộng đồng quốc tế thấy rõ lập trường đúng đắn của Việt Nam

Năm là, nâng cao sức mạnh tổng hợp của đất nước trên mọi lĩnh vực, nội bộ phải đoàn kết nhất trí, tập trung được sức mạnh và trí tuệ toàn dân, tranh thủ được sự đồng tình ủng hộ của các nước trong khu vực và trên toàn thế giới

Sáu là, biết vận dụng ưu thế của báo chí, truyền thông tuyên truyền vận động nhân dân, các nước láng giềng, các nước ASEAN nhận thức đúng đắn về mối quan hệ của Mỹ - Trung tránh bị kích động, mua chuộc, lôi kéo làm xấu đi các mối quan hệ với hai nước trên, tạo dư luận quốc tế ủng hộ Việt Nam về mọi mặt.

Việc phân tích lịch sử mối quan hệ Mỹ - Trung để thấy rõ bản chất của nó từ đó Đảng và Nhà nước ta có những chính sách đối ngoại đúng đắn, tránh bị lôi kéo trong cuộc chiến cạnh tranh giữa các nước lớn. Việt Nam cần có sự đoàn kết nội bộ tốt, phát huy cao độ khối đại đoàn kết cộng đồng Việt Nam, tăng cường sức mạnh tổng hợp quốc gia, tranh thủ tối đa sức mạnh quốc tế - thời đại, sự hỗ trợ của các cơ quan công quyền quốc tế, dựa trên cơ sở công pháp quốc tế để bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc, chủ quyền quốc gia, không ngừng nâng cao vị thế ở khu vực và trên thế giới. Việc lựa chọn giải pháp hòa bình nhưng không nhượng bộ một cách vô nguyên tắc về chủ quyền là đối sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam lựa chọn./.

Th.S Nguyễn Thị Hải Yến

  • Xin chờ trong giây lát...