Mặt trận duy nhất trong thời bình cần “bùng nổ”

Cập nhật: 06:54 | 06/07/2019
Mới cách đây hơn 2 tháng, chúng ta kỷ niệm 44 năm giải phóng toàn vẹn đất liền và hầu hết biển đảo ở miền Nam (30/4/1975-30/4/2019); đồng nghĩa với 44 năm hòa bình, giải phóng toàn vẹn lãnh thổ đất liền và hầu hết biển đảo Việt Nam. Mặt trận Giải phóng miền Nam Việt Nam đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, cũng đồng nghĩa với 44 năm Mặt trận phía Nam đã kết thúc.   

Trong thời bình hiện nay, còn duy nhất, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQVN), để vận động, huy động, tập hợp khối đại đoàn kết toàn dân tộc Việt Nam (kể cả kiều bào ta ở nước ngoài).

Đặc biệt, MTTQVN còn có một chức năng vô cùng quan trọng đó là giám sát xã hội (ngoài các chức năng quan trọng khác); với cơ cấu tổ chức lãnh đạo từ trung ương (có Chủ tịch Ủy ban trung ương MTTQVN); đến địa phương có Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) tỉnh, thành phố, quận, huyện, phường, xã. Và mỗi tổ dân phố (trong phường), mỗi thôn - làng (trong xã) đều có Trưởng ban MTTQ.

Đứng trước thực trạng xã hội hiện nay vẫn đang có những sai trái nổi cộm, tiêu cực lớn trong các lĩnh vực như: Vệ sinh an toàn thực phẩm, tài nguyên, môi trường, thu hồi và chuyển đổi đất thổ canh sang đất thổ cư, đường giao thông, BOT, xây dựng những khu đô thị mới, nhà chung cư… Tôi cho rằng, Mặt trận duy nhất trong thời bình là đẩy mạnh và “bùng nổ” thành cao trào thực hiện chức năng giám sát (xã hội), trên cơ sở Nghị quyết liên tịch về thực hiện cơ chế giám sát, phản biện xã hội giữa 3 cơ quan: Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Đoàn chủ tịch Ủy ban trung ương MTTQVN.

Để thực hiện “bùng nổ” thành cao trào giám sát (xã hội), kiến nghị Ủy ban trung ương MTTQVN quan tâm chỉ đạo các Ủy ban MTTQ cấp địa phương, tích cực chủ động hơn nữa trong việc lập kế hoạch và thực hiện giám sát cụ thể, chi tiết từng lĩnh vực trọng điểm thuộc địa bàn lãnh thổ (địa phương).

Đồng thời, (Ủy ban trung ương MTTQVN) yêu cầu các bên liên quan cung cấp đầy đủ các tài liệu, các tiêu chuẩn quy phạm, hồ sơ, bản đồ, bản vẽ thiết kế… cần thiết trong mỗi lĩnh vực cho các Ủy ban MTTQ cấp địa phương (nhằm phục vụ công việc giám sát). Cần khắc phục ngay tâm lý “ăn lương người ta, không thể cạn tàu ráo máng”

mat tran duy nhat trong thoi binh can bung no
Ảnh minh họa

Với vai trò, vị trí của mình sự giám sát, phát hiện và can thiệp của MTTQ các cấp là rất cần thiết. Cụ thể về văn bản - giấy phép xây dựng (GPXD) mở rộng các khu đô thị, khu chung cư: Khi cấp GPXD cho chủ đầu tư; theo quy định bắt buộc, bao giờ cơ quan chức năng cũng phải gửi xuống tận UBND phường, xã sở tại một bản.

Trên cơ sở đó UBND phường, xã sẽ sao gửi (văn bản GPXD) cho Ủy ban MTTQ (phường, xã), để thực hiện chức năng giám sát việc thi công xây dựng (khu đô thị, chung cư) trong địa bàn. Sẽ có người đặt câu hỏi: Việc giám sát xây dựng (khu đô thị, chung cư) thuộc chức năng, thẩm quyền của Thanh tra Xây dựng. Mắc mớ gì đến Ủy ban MTTQ phường, xã phải tham gia?

mat tran duy nhat trong thoi binh can bung no
Nếu không quản lý chặt chẽ quy tắc xây dựng chúng ta sẽ nông thôn hóa thành thị

Chẳng hạn ở thành phố Đà Nẵng có Công ty TNHH dịch vụ và du lịch thương mại Minh Đông xây dựng công trình tổ hợp khách sạn, căn hộ Central Coast bên đường Võ Nguyên Giáp (phường Phước Mỹ) đến 10 tầng mà không có GPXD. Rút cục ngày 13/4/2017, lãnh đạo UBND thành phố Đà Nẵng phải ra quyết định phạt chủ đầu tư một tỷ đồng… Song, trên thực tế hiện nay chúng ta không sợ chồng chéo giữa Thanh tra Xây dựng với MTTQ giám sát. Và lực lượng Thanh tra Xây dựng quá yếu kém, mà báo chí mới nêu vụ Đoàn Thanh tra Xây dựng (của Bộ Xây dựng) vi phạm ở tỉnh Vĩnh Phúc vừa rồi, là 1 đơn cử điển hình. Nếu chưa muốn nói một số, một bộ phận trong lực lượng này không hoàn thành nhiệm vụ và vô dụng, bị tê liệt vì tiêu cực… là 1 nguyên nhân dẫn đến những sai phạm không đáng có.

Hoặc đoàn thanh tra liên ngành của UBND thành phố Hà Nội, chọn ngẫu nhiên tiến hành thanh tra 50 dự án khu chung cư nhà ở cao tầng, thì có tới 38 dự án (khu chung cư nhà ở) sai phạm, xây cao vượt số tầng, vượt diện tích xây dựng, vượt số căn hộ, không đạt tiêu chuẩn quy định về phòng cháy, chữa cháy… Và ở thành phố Hồ Chí Minh cũng có tình trạng xây dựng sai phép và không phép. Theo số liệu báo chí nêu: Từ đầu năm 2017 đến nay toàn thành phố có tới 1925 trường hợp xây dựng vi phạm…

Trở lại công việc Ủy ban MTTQ phường, xã giám sát (các dự án xây dựng khu đô thị, chung cư cao tầng trong địa bàn lãnh thổ), sẽ liên hệ với công an phường, xã, tổ dân phố, thôn-làng sở tại để nắm bắt và vận động những cư dân địa phương, những chuyên gia (kể cả những người đã về hưu, hay những người trẻ tuổi) có chuyên môn kỹ thuật về kiến trúc xây dựng, hiểu biết các tiêu chuẩn quy phạm về mật độ xây dựng, mật độ dân cư, hệ số sử dụng đất và biết đọc bản vẽ thiết kế, có kiến thức về xây dựng, chỉ giới xây dựng, chỉ giới đường đỏ… tham gia cùng với Ủy ban MTTQ (giám sát xây dựng). Và tất nhiên khi giám sát, những người thực hiện phải có kế hoạch cộng với hợp tác của Ủy ban MTTQ phường, xã…

Khi phát hiện những sai phạm, Ủy ban MTTQ sẽ kịp thời kiến nghị biện pháp phạt, xử lý với cơ quan chức năng, bằng văn bản “giấy trắng, mực đen” có đóng con dấu riêng (của Ủy ban MTTQ). Và đương nhiên văn bản này sẽ gửi lên Ủy ban MTTQ cấp trên theo dõi, can thiệp, khi cần thiết (không sợ kiến nghị vượt cấp), để tránh Ủy ban MTTQ cấp dưới bị “làm bù nhìn”, bị vô hiệu hóa, bởi các “nhóm lợi ích” tiêu cực chẳng hạn.

Ngoài ra, cơ quan thẩm quyền cần động viên những cư dân chuyên gia trong phường, xã nhiệt tình, tích cực bỏ công, bỏ thời gian sức lực ra cùng với Ủy ban MTTQ tham gia giám sát xây dựng; bằng cách ban hành chính sách trích tỷ lệ % số tiền phạt các lỗi vi phạm, để bồi dưỡng cho họ, để không phải “ăn cơm nhà, vác tù và hàng tổng” mãi.

Nguyễn Thành Lập

  • Xin chờ trong giây lát...