Hành trình trở về cội nguồn của những người con họ Hoàng Bắc Ninh ở Thái Lan

Cập nhật: 23:55 | 27/01/2020
Tết không chỉ là khoảng thời gian để sum họp gia đình, gắn kết tình thân mà còn là dịp để mỗi người tưởng nhớ, tìm về cội nguồn, tổ tiên...  

Vào thập niên 1940 một số người Việt theo đường biển đi sang đất Thái, di cư dọc vùng sông Mekong để mưu cầu cuộc sống tốt đẹp hơn. Và ông Hoàng Văn Chắt (Bắc Ninh) vì hoàn cảnh gia đình nên cũng đã sớm rời gia đình theo đoàn người di cư lên thuyền để đến Thái Lan từ lúc còn niên thiếu. Hơn 55 năm sống lưu lạc trên đất Thái Lan, vượt qua bao sóng gió cuộc đời để mưu sinh và cũng chừng ấy năm ông phải rời xa gia đình, quê hương và hoàn toàn mất liên lạc với người thân ở Việt Nam. Ông mất năm 1995 nhưng đã kịp để lại những hồi ký, những dòng tâm thư cùng địa chỉ không trọn vẹn sau nhiều năm nỗ lực liên lạc với gia đình ở Việt Nam bất thành để con cháu ông tiếp tục cuộc hành trình tìm về tổ tiên...

Theo bà Hoàng Thị Thêm, em gái ông Chắt kể lại thì ông ra đi năm 17 tuổi, lên một chiếc thuyền ở bến sông Đáp Cầu rồi từ đó gia đình “bặt vô ấm tín”. Và từ ngày đó, gia đình nghĩ rằng ông Chắt đã chết. Mẹ bà ngày ngày sầu khóc thương con. Còn người cha thì đau khổ vô cùng nhưng cố nuốt nước mắt vào trong để tiếp tục cuộc sống. Bố mẹ bà đến lúc mất vẫn mang theo một nỗi niềm day dứt, thương nhớ con khôn nguôi.

hanh trinh tro ve coi nguon cua nhung nguoi con ho hoang bac ninh o thai lan
Niềm vui ngày đoàn tụ

Sống lưu lạc trên đất nước Thái Lan, ông Chắt sợ bị phát hiện thân phận bị trục xuất về nước nên không dám liên lạc về với bố mẹ ở Việt Nam. Ông còn đóng giả người câm đi bán hàng dạo. Bởi thập niên 1950, khi lực lượng Việt Minh lên nắm quyền ở Hà Nội thì Chính phủ Thái cho rằng di dân người Việt, trong số đó có tỷ lệ không nhỏ có cảm tình với Việt Minh, là mối đe dọa cho nền an ninh Thái, nên Thái Lan tìm cách đuổi họ về. Mặt khác chính phủ Thái không hợp thức hóa nhóm người Việt di cư vào thập niên 1940 đã gây khó dễ cho họ về mặt sinh nhai. Vì thế, ông Chắt đã giấu thân phận mình là một người Việt để mong muốn bám trụ lại Thái Lan sinh sống. Đến khi ông lấy được một cô gái Thái làm vợ thì ông mới dám công khai thân phận thật của mình là người Việt Nam. Tuy nhiên, khi biết ông là người Việt Nam thì liền bị gia đình đằng vợ phản đối cuộc hôn nhân và vợ chồng ông đã bị gia đình vợ cô lập.

Mặc cho gia đình vợ phản đối, 2 người vẫn quyết tâm chung sống với nhau, vượt qua biết bao khó khăn, sóng gió, 2 vợ chồng ông Chắt sinh được 8 người con và nuôi nấng thành đạt.

hanh trinh tro ve coi nguon cua nhung nguoi con ho hoang bac ninh o thai lan
4 người con ông Chắt cùng dâu rể đoàn viên cùng gia đình cô ruột Hoàng Thị Thêm (ngồi thứ 3 từ phải qua) dịp Tết Nguyên Đán 2017

Đến khi ông Chắt có điều kiện gửi được thư về cho gia đình ở Việt Nam thì ông không còn nhớ rõ tên tỉnh của mình sinh ra, mà chỉ nhớ ở làng Kim Chân. Ông sinh ra ở tỉnh Hà Bắc (cũ) thì ông lại nhớ là Hà Nam Ninh (cũ). Vì thế, địa chỉ ghi trên phong bì thư ông gửi về cho gia đình đều bị nhầm địa chỉ tên tỉnh là Hà Nam Ninh, khiến những bức thư gửi đi đều quay đầu trở lại. Những bức thư gửi gắm biết bao nỗi niềm, tình cảm thương nhớ gia đình, quê hương da diết nhưng không tới được người nhận, khiến ông Chắt buồn sầu vô cùng. Ông tưởng những người thân của mình ở Việt Nam đã chết hết do bom đạn thời chiến tranh. Những ký ức về gia đình còn lại ít ỏi nhưng ông vẫn cố lưu lại trong cuốn hồi ký, gia phả để cho con cháu biết về cội nguồn và cũng để hy vọng mai này có ngày con cháu sẽ tìm về được với quê hương, cội nguồn của mình ở Việt Nam!

Thấy cha mất đi nhưng lòng vẫn đau đáu về quê hương, về cội nguồn của mình nên các con của ông Chắt sau này có điều kiện đã quyết tâm lần tìm về cội nguồn của cha mình để thỏa di nguyện của người cha nơi chín suối.

hanh trinh tro ve coi nguon cua nhung nguoi con ho hoang bac ninh o thai lan
Vợ chồng anh Failắt về Việt Nam cúng tổ tiên, chúc Tết Canh Tý 2020

Vào năm 2007, anh Failắt (sn 1955) là người con trai thứ 3 của ông Chắt đã đến Việt Nam, mang theo địa chỉ trong lá thư mà trước kia cha mình gửi đi bị trả lại rồi nhờ bạn bè của anh và phiên dịch viên ở Việt Nam giúp đỡ. May mắn, họ đã giúp anh dò hỏi thông tin, nhờ địa phương xác nhận thông tin, cuối cùng anh Failắt đã lần tìm về được đúng quê hương của cha mình ở phường Đáp Cầu, Thành phố Bắc Ninh, tỉnh Bắc Ninh (trước kia là làng Kim Chân, tỉnh Hà Bắc)

Ngày anh Failắt trở về, người thân đều mừng mừng tủi tủi và vỡ òa hạnh phúc khi biết ông Chắt đã có một gia đình hạnh phúc với người vợ Thái Lan cùng 8 người con (5 trai, 3 gái), chứ không phải chết tha phương từ lúc trẻ như gia đình vẫn nghĩ. Được gặp lại cô ruột và 2 người chú ruột còn sống, trông giống cha mình như đúc, rồi nhìn lên bàn thờ gia tiên thấy ảnh ông bà nội có nét giống với người cha của mình đã khuất, lòng anh Failắt trào dâng nỗi xúc động, anh không dám tin đó là sự thật, anh đã chạy ùa đến ôm chầm lấy những người thân yêu của mình. Trong cuộc hội ngộ ngày trở về ấy, cả gia đình không ai cầm được nước mắt vì xúc động, bùi ngùi khi anh kể về cuộc đời, về nỗi niềm thương nhớ quê hương, nhớ gia đình của cha mình.

Sau khi biết thông tin về ông Chắt qua lời kể của các con của ông, anh em họ hàng của ông Chắt ở Bắc Ninh cũng đã qua Thái Lan để thăm mộ ông Chắt và người vợ quá cố của ông, thăm thân gia đình các con ông Chắt ở Thái Lan để củng cố thêm tình thân, sự đoàn kết, gắn bó máu thịt như anh em một nhà.

hanh trinh tro ve coi nguon cua nhung nguoi con ho hoang bac ninh o thai lan
Vợ chồng anh Failắt đoàn viên cùng đại gia đình chú ruột Hoàng Văn Hồi (ngồi giữa) ở Bắc Ninh

Sự chân tình, gắn kết của gia tộc họ Hoàng ở Bắc Ninh, như tiếp thêm động lực cho những người con của ông Chắt ở Thái Lan gắn kết với cội nguồn ở Việt Nam hơn. Trở về Thái Lan với bộn bề công việc, cuộc sống nhưng anh Failắt luôn tranh thủ đi học tiếng Việt, tìm đến Hội những bà con Việt kiều ở Thái Lan để giao lưu, tìm hiểu phong tục tập quán ở Việt Nam, giao tiếp với nhiều người Việt để luyện nói tiếng Việt, để mỗi lần về Việt Nam anh có thể giao tiếp với cô chú, anh em họ hàng của mình mà không cần thuê phiên dịch đi cùng hay phải dùng “ ngôn ngữ ký hiệu” bằng hành động như trước.

Năm 2018, anh Failắt cùng vợ và 3 người con nữa của ông Chắt cùng dâu rể đã sang thăm quê hương của người cha quá cố và ăn Tết cồ truyền cùng với người thân ở Việt Nam. Được đi viếng mộ tổ tiên, ông bà và một người chú đã mất; thắp nén tâm nhang lên bàn thờ tổ tiên rồi đi chúc Tết cô chú, anh em họ hàng ruột thịt trong cái ôm, cái bắt tay thắm thiết cùng những bữa cơm đoàn viên, thưởng thức những món ăn ngày Tết cổ truyền Việt Nam, cùng hát vang những bài ca ngày Tết bằng tiếng Việt khiến lòng ai cũng trào dưng hạnh phúc.

hanh trinh tro ve coi nguon cua nhung nguoi con ho hoang bac ninh o thai lan
Vợ chồng anh Failắt đoàn viên cùng các con, cháu và vợ của ông Hoàng Văn Hiệp (em ruột của ông Chắt, đã mất)

Mỗi lần trở về Việt Nam, các con ông Chắt không chỉ được họ hàng chào đón nhiệt tình như người trong một nhà mà còn đưa thăm thú những địa danh, chùa chiền nổi tiếng ở Việt Nam như Lăng Bác, Văn miếu Quốc tử giám, hồ Gươm ở Hà Nội và chùa Phật tích ở Bắc Ninh… để họ hiểu hơn về Việt Nam và dành những tình cảm đặc biệt cho quê hương thứ hai của mình.

Anh Failắt- người con thứ 3 của ông Chắt có điều kiện hơn nên về Việt Nam nhiều hơn. Tết năm ngoái và năm nay anh cùng vợ đại diện cho anh em ở Thái Lan về quê hương Bắc Ninh để thắp hương cho tổ tiên ngày Tết và để chúc Tết người thân ở Việt Nam. Tình cảm, lòng thành kính của anh đối với tổ tiên, họ hàng khiến cho cô chú và anh chị em họ cùng các cháu của gia tộc họ Hoàng ở Bắc Ninh vô cùng trân quý và cảm động!

Mỗi cái Tết ở Việt Nam đều để lại trong anh Failắt những kỷ niệm thật đáng nhớ. Anh xúc động nói: “Việt Nam thật tuyệt vời. Anh rất yêu quê hương, yêu những người thân thích, họ hàng của mình ở đây. Tết Việt Nam rất vui, các món ăn rất ngon, được sum vầy, quây quần bên người thân ở Việt Nam, được trải nghiệm những phong tục Tết cổ tuyền Việt Nam là niềm vui, niềm hạnh phúc không gì sánh được…”

hanh trinh tro ve coi nguon cua nhung nguoi con ho hoang bac ninh o thai lan
Các anh em con cô, con chú ở Việt Nam nồng nhiệt chào đón anh Failắt đến Việt Nam

Mồng 3 Tết năm nay, sau lễ hóa vàng cho ông bà tổ tiên, kết thúc Tết cổ truyền ở Việt Nam, vợ chồng anh Failắt quay trở lại Thái Lan để tiếp tục công việc của mình. Anh về mang theo sắc Xuân tươi mới ở Việt Nam, mang theo cái Tết đoàn viên qua những bức ảnh, video để về khoe với người thân, bạn bè ở Thái Lan. Và anh không quên lời hứa sẽ gặp trở lại Việt Nam ở những mùa Tết đoàn viên sau.

Nguyễn Đài Thanh

  • Xin chờ trong giây lát...