Đã đến lúc bạch hóa hoạt động điều tra, kết tội doanh nhân Phạm Thanh Hải

Cập nhật: 22:48 | 06/10/2019
Doanh nhân Phạm Thanh Hải bị bắt tạm giữ lần đầu 19/10/2015 với tội danh “Kinh doanh trái phép” nhưng thấy “lý” của mình không vững nên phải thả. Được thả ra mấy ngày, anh lại bị bắt lại vì một lá đơn Cơ quan Cảnh sát điều tra gọi là đơn tố cáo nhưng lại không phải là đơn tố cáo.  
da den luc bach hoa hoat dong dieu tra ket toi doanh nhan pham thanh hai
Kết luận của tòa phúc thẩm "Tòa án cấp sơ thẩm có nhiều vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng..."

4 năm là bao nhiêu ngày…

Cơ quan điều tra đã gọi gần hết những NĐT liên quan đến Phạm Thanh Hải lên khai báo, và tất cả đều khẳng định rằng họ hợp tác làm ăn với Phạm Thanh Hải hoàn toàn tự nguyện, vì tin tưởng vào tài năng và sự thành thật của anh, nên tất nhiên không có ý định kiện cáo anh. Vậy mà thời gian tạm giam Phạm Thanh Hải đến nay đã là 4 năm.

Tại Phòng công chứng quận Hai Bà Trưng, hơn 2000 người đã làm đơn đề nghị trả tự do cho Phạm Thanh Hải và cam kết không kiện Hải cả về dân sự lẫn hình sự. Các NĐT không kiện anh, vì họ biết anh dùng tất cả tiền đó rót vào các dự án tiềm năng. Họ không kiện anh vì biết anh là người trung thực, trọng nghĩa, luôn thực hiện đúng cam kết trong hợp đồng. Họ không kiện anh vì biết anh không phải kẻ tham lam, hám tiền, anh là con người chỉ biết say mê làm việc với mục đích làm giàu cho mình và cho mọi người một cách chính đáng. Làm sao họ có thể kiện một con người coi niềm vui, ý nghĩa của cuộc đời mình là đem kiến thức, hiểu biết để thực hiện các dự án giúp mọi người, giúp nhiều người làm giàu?

4 năm là bao nhiêu ngày? Từng đó ngày Phạm Thanh Hải bị giam giữ là từng đó ngày các nhà đầu tư thương xót Hải, lo lắng cho Hải, kiên trì đi đòi công lý cho Hải.

4 năm là bao nhiêu ngày? Từng đó ngày Phạm Thanh Hải bị giam giữ mà không tìm thấy lý do buộc tội sao vẫn cố tình giam giữ?

4 năm là bao nhiêu ngày? Từng đó ngày giam giữ người không có lý do, các cơ quan Cảnh sát điều tra và Viện kiểm sát nghĩ sao về thân phận một con người?

Tại sao Viện trưởng không tiếp dân?

Sáng ngày 26.09.2019 (ngày tiếp dân theo quy định) Ban đại diện và các nhà đầu tư IDT tập trung tại VKSND tp Hà Nội yêu cầu gặp Viện Trưởng Nguyễn Duy Giảng, nhưng ông tránh và hẹn Thứ 2 ngày 30/10! Đúng hẹn, Ban đại diện các NĐT lại đến, Viện Trưởng vẫn không tiếp mà đẩy Viện Phó Đào Văn Cường tiếp. Và lại giống những lần trước, vẫn chỉ là những câu trả lời chung chung, vẫn chỉ là nghe và ghi nhận những điều Ban đại diện trình bày và lời hứa của các vị Viện Phó: “Sẽ báo cáo lên Viện Trưởng”.

da den luc bach hoa hoat dong dieu tra ket toi doanh nhan pham thanh hai
Tại sao Viện Trưởng Viện Kiểm sát Hà Nội "né" không tiếp dân...

Cũng cần phải nói thêm rằng: Ban đại diện các nhà đầu tư IDT rút kinh nghiệm những lần trước (29.8 và 25.7) không gặp được Viện Trưởng, ngày 24.09 họ đã cử người đến Viện KSND TP Hà Nội hỏi trước, được biết rằng ông Viện Trưởng sẽ tiếp dân theo quy định vào ngày tiếp dân 26.9!

Tại phòng tiếp nhận đơn thư khiếu nại tố cáo của VKSND TP Hà Nội có rất nhiều người đến chờ đợi mong được gặp Viện Trưởng để tố cáo những việc làm sai trái, những bất công, trình bày những oan khuất của họ và đều là khiếu kiện kéo dài. Có một công dân đã 7 năm chở người mẹ già 91 tuổi đi cùng để khiếu nại tố cáo về việc tranh chấp đất đai, nhưng đợi từ sáng đến hơn 11 giờ trưa Viện Trưởng vẫn không ra tiếp. Không nỡ để mẹ già đói và mệt vì trưa nắng nóng, cuối cùng anh đành phải đưa bà cụ về trong nỗi ấm ức. Anh ấy tên là Hoàng Năng Bình, trú tại NO1B Bán đảo Linh Đàm, số ĐT: 0963082740. Một công dân khác là Nguyễn Văn Nhượng, số ĐT: 0904588437, khiếu kiện suốt chục năm (từ năm 2010) không được giải quyết, anh chầu chực nhiều ngày xin gặp Viện Trưởng không được, quá uất ức đã tuyệt thực trước cổng Viện để phản đối.

Căn phòng tiếp dân quá nhỏ không đủ chỗ cho tất cả mọi người nên phần đông đi lại đứng ngồi bên ngoài trong sự bồn chồn, chán nản dưới nắng trưa. Có người luôn miệng than: Gặp được “quan trên” khó quá! Vài người hỏi nhau: Sao ông ấy cứ trốn mãi thế nhỉ? Liệu có thể gặp được ông ấy không? Có người bức xúc nói: Đối chiếu với quy định, nếu Viện Trưởng không tiếp dân thì cách chức được rồi đấy! Vài người khúc khích cười: Ông ấy nghĩ rằng sẽ trốn mãi được sao? Cứ đến và cứ chờ, bao giờ ông ấy chịu ra tiếp mới thôi! Một số khác sự mệt mỏi hiện rõ trên nét mặt, ngồi ủ rũ dưới tán cây tránh nắng và chờ đợi đến lượt mình được bước vào căn phòng nhỏ xinh kia với hy vọng được gặp Viện Trưởng để trình bày với ông nỗi oan khuất của mình.

Một câu hỏi được đặt ra: Tại sao Viện Trưởng không tiếp dân? Theo Luật tiếp công dân và theo quy định của Viện Kiểm sát nhân dân TP Hà Nội, ngày thứ năm tuần cuối tháng là ngày Viện Trưởng phải tiếp công dân để giải quyết đơn thư tố cáo, khiếu nại, vậy tại sao ông Viện Trưởng cứ trốn tránh mãi? Có gì khuất tất chăng?

Ai sẽ điều tra lại?

Trở lại vụ án doanh nhân Phạm Thanh Hải. Thông thường, khi bản án sơ thẩm bị hủy để xét xử lại theo thủ tục chung, thì thẩm phán trong phiên tòa sơ thẩm lần trước đã bị hủy sẽ không được phân công thụ lý xét xử lại. Việc làm này nhằm bảo đảm tính khách quan trong xét xử vụ án. Vậy thì, trong hoạt động điều tra lại, để đảm bảo tính khách quan, công bằng, vụ việc không thể giao cho những điều tra viên cũ.

Thế nhưng, ở vụ án doanh nhân Phạm Thanh Hải, sau khi bản án sơ thẩm bị hủy, việc điều tra lại vẫn được giao cho những điều tra viên cũ, những người đã bị cấp phúc thẩm nhận định là có sai phạm nghiêm trọng trong quá trình điều tra, như điều tra viên Nguyễn Chu Chiến, Lê Duy Anh, Cao Thanh Huyền…, thì liệu có đảm bảo tính khách quan, công bằng không?

Khi cấp phúc thẩm hủy án sơ thẩm, trả hồ sơ yêu cầu điều tra lại (không phải điều tra bổ sung) do vi phạm tố tụng nghiêm trọng, chứng cứ buộc tội chưa vững chắc, có nghĩa là có thể có dấu hiệu oan sai, việc phân công điều tra viên cũ thụ lý điều tra lại sẽ làm mất đi tính khách quan của hoạt động điều tra lại.

Bởi lẽ, khi được phân công điều tra lại vụ việc mà chính họ đã điều tra kết luận thì hướng giải quyết vụ án đã "nằm sẵn" trong đầu anh ta rồi, việc thay đổi quan điểm là rất khó xảy ra. Như vậy, anh ta bước vào thực hiện điều tra lại với tâm thế "cũ", theo đường hướng cũ, và tất nhiên kết quả... như cũ.

da den luc bach hoa hoat dong dieu tra ket toi doanh nhan pham thanh hai
Bán hàng online bây giờ quá phổ biến nhưng cách đây gần 10 năm Phạm Thanh Hải đã chuẩn bị đầy đủ mọi mặt để thực hiện qua dự án disieuthi.vn

Anh ta không thể phủ định anh ta. Và như vậy, nếu các cơ quan tố tụng cùng cấp có ý định "bảo vệ nhau" thì kết quả vẫn như cũ, bất chấp sự thật vụ việc như thế nào. Trên thực tế có nhiều vụ án bị hủy đi hủy lại nhiều lần, có lẽ là do nguyên nhân thiếu khách quan trong hoạt động điều tra lại như vừa nêu trên. Vì vậy, vấn đề quy trách nhiệm phải được các cơ quan cấp trên giám sát.

Nhiều nhà đầu tư xì xào rằng, bắt Phạm Thanh Hải là do Nguyễn Đức Chung, khi đó là Giám đốc công an Hà Nội, bây giờ vụ án dậm chân tại chỗ, vì ông ta lên làm chủ tịch thành phố có tác động. Suy đoán này hoàn toàn không có cơ sở, bởi không một cán bộ cao cấp nào lại xúi bẩy cấp dưới của mình vi phạm pháp luật.

Nhưng cũng đã đến lúc cần phải chỉ mặt, gọi tên ra ai đã làm sai. Thí dụ:

1. Ai đã nhận lá đơn của bà Hằng và nội dung lá đơn đó là gì?

2. Ai đã kết luận đó là lá đơn tố cáo Phạm Thanh Hải lừa đảo để làm căn cứ bắt Phạm Thanh Hải?

Sự thật về lá đơn đó đã được bà Hằng khai rõ trong phiên xử phúc thẩm: bà làm đơn nhờ đòi tiền giúp và ăn chia 50-50; bà không có ý định kiện ông Hải và chưa bao giờ làm đơn kiện ông Hải vì Hợp đồng của bà chưa đến hạn.

3. Nguyên tắc, sau khi nhận đơn, phải có ít nhất 20 ngày điều tra xem xét, tại sao công an Hà Nội đã vội vã bắt ngay ngày hôm sau, chỉ 1 ngày sau khi nhận đơn?

4. Ai đã ký quyết định bắt tạm giam Phạm Thanh Hải khi Cơ quan điều tra chưa thực hiện điều tra theo đơn tố cáo 20 ngày như quy định của pháp luật?

Bị hại là ai?

Bị hại trong tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản" được hiểu là người bị bị cáo dùng hành vi gian dối để chiếm đoạt tài sản của họ. Hành vi chiếm đoạt được biểu hiện bởi các dấu hiệu: Hợp đồng đã đến hạn thanh toán hoặc đến hạn trả tài sản, bị hại đòi nhiều lần nhưng bị cáo trốn tránh nghĩa vụ thanh toán, từ chối thanh toán, tuyên bố vỡ nợ, bỏ trốn hoặc có dấu hiệu bỏ trốn... Đối chiếu với những tiêu chí này cho thấy: hơn 2000 người ký hợp đồng ủy thác đầu tư với Phạm Thanh Hải không có ai là bị hại cả.

da den luc bach hoa hoat dong dieu tra ket toi doanh nhan pham thanh hai
Tại sao bị hại cứ khăng khăng bênh vực bị cáo...?

Trong vụ án Phạm Thanh Hải, quan hệ giữa các nhà đầu tư với Phạm Thanh Hải là quan hệ dân sự thông qua hợp đồng góp vốn, hợp đồng ủy thác đầu tư. "Căn cứ các hợp đồng thì bị cáo Hải huy động vốn với tư cách cá nhân, hợp đồng thể hiện bị cáo được toàn quyền quản lý, sử dụng, quyết định khai thác có lợi nhất số tiền do nhà đầu tư góp và thực tế bị cáo có đầu tư vào nhiều dự án, các dự án đang trên đà phát triển" (nhận định của Tòa án Cấp cao tại Hà Nội - Bản án phúc thẩm, trang 22).

Như vậy, căn cứ vào hợp đồng và quá trình thực hiện hợp đồng thì Phạm Thanh Hải không có hành vi gian dối, chiếm đoạt tài sản của bất cứ ai. Vậy với lý do gì để bắt giam Phạm Thanh Hải? Và ai, cơ quan nào đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng như tòa phúc thẩm đã chỉ ra?

Đã đến lúc bạch hóa hoạt động điều tra, kết tội doanh nhân Phạm Thanh Hải để tránh oan sai cho anh, tránh gây thiệt hại cho hàng ngàn nhà đầu tư và lấy lại niềm tin của người dân.

Đỗ Hằng

  • Xin chờ trong giây lát...