Có nên đặt Mốc Km 0 ở bờ hồ Gươm?

Cập nhật: 14:22 | 12/06/2020
Tạp chí Kiến trúc, thuộc Hội Kiến trúc sư Việt Nam, đang được lãnh đạo UBND thành phố Hà Nội giao Tư vấn tổ chức cuộc thi Thiết kế “công trình Cột” mốc Km 0, trong Dự án Cải tạo khu vực xung quanh hồ Gươm. Cuộc thi này dưới sự bảo trợ của Hội Mỹ thuật và Hội Kiến trúc sư Việt Nam. Bởi vì Mốc Km 0 là biểu tượng Văn hóa Quốc gia, hay còn gọi là Mốc Km 0 Quốc gia, một điểm đến Du lịch quan trọng…    
Tác giả đứng ở KM số 0 ở Nga

Ở một số nước văn minh trên Thế giới như Pháp, Nga… sau Chiến tranh, họ thường xây dựng Khải Hoàn môn và Mốc Km 0 Quốc gia. Còn ở nước ta cách đây trên 10 năm, cũng có ý tưởng đặt Mốc Km 0 Quốc gia. Tuy nhiên, vị trí Mốc Km 0 Quốc gia ở bờ hồ Gươm, Hà Nội, chưa hợp lý, cũng là một nguyên nhân đến nay nước ta vẫn chưa có (Mốc Km 0 Quốc gia).

Trở lại Dự án Cải tạo khu vực xung quanh hồ Gươm, lại có hạng mục Mốc Km 0 Quốc gia; nên hơn một lần, tôi cho rằng Mốc Km 0 Quốc gia ở bờ hồ Gươm là chưa hợp lý. Bởi vì tiêu chí đặt Mốc Km 0 Quốc gia, không chỉ ở Thủ đô Hà Nội, mà còn phải ở Trung tâm (Thủ đô Hà Nội). Mà Thủ đô Hà Nội chúng ta hiện nay đã mở rộng 3329 km 2 (gấp hơn 3 lần diện tích cũ); do đó, nên quy hoạch kiến trúc, xây dựng Trung tâm (Thủ đô Hà Nội) ở khu vực hồ Tây mới tương xứng; chứ không phải khu vực hồ Gươm.

Dĩ nhiên hồ Gươm vẫn là một địa danh Lịch sử đặc biệt, gắn liền với Vua Lê xưa và sự tích Thần Kim Quy… Và Hoàn kiếm, Tháp Rùa... Ngoài ra, bên Bờ hồ Gươm có tòa nhà Bưu điện Bờ Hồ (Trung tâm Bưu điện Bờ Hồ).

Nhạc sỹ Trần Tiến có sáng tác một bài hát, đã ví hồ Gươm như “một vò rượu ngàn năm”… Song khu vực, phạm vi nhỏ hẹp hồ Gươm vẫn không thể là Trung tâm Thủ đô Hà Nội hiện đại, mà cơ quan chức năng có thể duy ý chí, định đặt Mốc Km 0 Quốc gia (ở bờ hồ Gươm).

Chúng ta cũng cần phân biệt Mốc Km 0 của các Quốc lộ, không giống Mốc Km 0 Quốc gia. Cụ thể Mốc Km 0 Quốc lộ 5 ở Cầu Chui (quận Long Biên, Hà Nội). Nhưng Mốc Km 0 Quốc lộ 1 lại ở Mục Nam Quan, thuộc địa phận tỉnh Lạng Sơn (biên giới với Trung quốc)…

Còn Mốc Km 0 Quốc gia sẽ phải ở Trung tâm Thủ đô Hà Nội (khu vực phạm vi xung quanh hồ Tây nêu trên). Có thể đặt (Mốc Km 0 Quốc gia) ở khu vực vườn hoa Mai Xuân Thưởng, gần với Lăng Bác Hồ; hoặc khu vực vườn hoa Lý Tử Trọng, gần với đường Thanh Niên.

Các vị trí, địa điểm, có thể đặt Mốc Km 0 Quốc gia nêu trên, đồng nghĩa với một tư duy cũ cứ phải đặt (Mốc Km 0 Quốc gia) gần với tòa nhà Bưu điện Bờ Hồ, đã lạc hậu, lỗi thời.

Tháng 9/2019 vừa qua, tôi sang nước Nga và đã được đặt chân lên Mốc Km 0 Quốc gia Nga, rất gần với quảng trường Đỏ, Điện Kremlin, nơi làm việc của Tổng thống Nga Putin, ở Trung tâm Thủ đô Matxcova.

Tôi được đặt chân lên Mốc Km 0 Quốc gia Nga, theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Vì Mốc Km 0 Quốc gia Nga được xây dựng bằng phẳng, để mọi người có thể dễ dàng đặt chân lên đó. Chứ đâu phải dựng cột, hay dựng kèo nào. Tôi được biết, Mốc Km 0 Quốc gia ở Thủ đô Paris, Pháp cũng vậy.

Thế nên, trở lại cuộc thi Thiết kế “công trình cột” Mốc Km 0 (nêu ở phần đầu); thì có khá nhiều người thật ngạc nhiên, nếu chưa muốn nói là họ buồn cười. Và họ đàm tiếu vui rằng: Không khéo PMU (Ban Quản lý dự án) Cải tạo khu vực xung quanh hồ Gươm, Hà Nội, định thanh quyết toán hạng mục Mốc Km 0, theo kiểu tính tiền công hài hước “cho 2 người thợ đi khiêng một chiếc bugi xe ô tô”… Dĩ nhiên đây cũng chỉ là ý kiến của cá nhân tôi.

Nguyễn Thành Lập

  • Xin chờ trong giây lát...