Ba bảo vật Quốc gia của Nghệ An có gì đặc biệt?

Cập nhật: 17:34 | 25/03/2020
Dao găm cán tượng rắn ngậm chân voi; Muôi có cán hình tượng; Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn là ba bảo vật Quốc gia đang được lưu giữ tại Bảo tàng Nghệ An có giá trị văn hoá - lịch sử quý hiếm.

Năm 2017, Thủ tướng Chính phủ có quyết định công nhận 24 hiện vật là bảo vật Quốc gia đợt 6 năm 2017. Trong đó, tại Nghệ An đang lưu giữ 3 hiện vật tại bảo tàng tỉnh Nghệ An.

Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn được tìm thấy trong quá trình khai quật di chỉ Tháp Nhạn (xã Hồng Long, huyện Nam Đàn). Theo các tài liệu có ở Bảo tàng Nghệ An, niên đại của Tháp Nhạn được xây dựng vào thời Đường, nửa đầu thế kỷ VII. Việc khai quật được Xá lị Đức Phật Thích ca tại đây đã cho thấy lịch sử Phật giáo có mặt ở Nghệ An khá sớm.

ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Hộp đựng xá lị có hình chữ nhật với 2 phần là thân hộp và nắp hộp. Xung quanh nắp có trang trí bằng hoa văn cúc tròn 6 cánh và ở thân hộp có trang trí hoa văn hoa sen cách điệu.
ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Hiện vật được trang trí bằng hoa văn cúc tròn 6 cánh ở nắp và ở thân hộp có trang trí hoa văn hoa sen cách điệu.
ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Hộp đựng xá lị Tháp Nhạn được tìm thấy trong quá trình khai quật di chỉ Tháp Nhạn (xã Hồng Long, huyện Nam Đàn)
ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Bảo vật này được Viện Khảo cổ học kết hợp với Bảo tàng Nghệ Tĩnh khai quật năm 1985 - 1986.

Dao găm cán tượng rắn gậm chân voi; Con dao được tìm thấy năm 1973 tại di chỉ khảo cổ học làng Vạc, xã Nghĩa Hòa, huyện Nghĩa Đàn (nay là thị xã Thái Hòa), tỉnh Nghệ An, và đang được lưu giữ tại Bảo tàng Nghệ An. Dao có niên đại 2.000-2.500 năm.

ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Bảo vật Dao găm cán tượng rắn ngậm chân voi có chiều dài 12,3cm, chiều rộng 3,5cm, thu được tại di chỉ khảo cổ học Làng Vạc (thị xã Thái Hoà) trong đợt khai quật lần thứ I, năm 1973 (1)
ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Đặc biệt phần chuôi có hình hai con rắn thân tròn xoắn lấy nhau. Miệng rắn mở to, có đôi mắt lồi và 2 con rắn đang há miệng đỡ lấy cặp chân sau và cặp chân trước của một con voi.
ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Hiện vật này có niên đại thời Văn hoá Đông Sơn, cách ngày nay khoảng 2500-2000 năm

Phần chuôi dao có hình hai con rắn thân tròn xoắn lấy nhau, một con rắn đực, một con rắn cái, một con có mào và một con không có. Hai con rắn đang há miệng đỡ lấy cặp chân sau và cặp chân trước của con voi. Voi đang trong tư thế đứng, hai chân trước làm thành hình trụ và hai chân sau cũng nhập thành trụ khác. Trên lưng voi có hình chiếc bàn rộng (tựa như trống đồng), có dây chằng ra cổ và đuôi voi. Trên bành voi có hình trụ tròn, hơi thắt ở giữa.

ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Hiện vật này có niên đại thời văn hoá Đông Sơn, cách ngày nay 2500-2000 năm. Hiện vật thu được tại di chỉ khảo cổ học Làng Vạc (thị xã Thái Hoà) trong đợt khai quật lần thứ I, năm 1973

Theo thông tin từ Bảo tàng tỉnh Nghệ An, dao găm được làm bằng chất liệu đồng, cán tượng rắn ngậm chân voi nặng 500 gram. Phần lưỡi dao mỏng, dài 5,5 cm có hình gần giống tam giác. Mũi dao nhọn, hai đầu chắn tay cán dao có hình râu bướm. Phần chuôi dao dài 6,8 cm, bề rộng 3,5 cm.

Theo các nhà nghiên cứu thì dao găm cán tượng động vật hầu như chưa phát hiện được ở đâu ngoài làng Vạc.

Đây là tác phẩm nghệ thuật độc đáo trong bộ sưu tập vũ khí bằng đồng thuộc văn hóa Đông Sơn. Phát hiện này góp phần khẳng định Việt Nam là một trong những cái nôi của nền văn hóa Đông Sơn nổi tiếng thế giới. Theo các nhà nghiên cứu, dao găm tượng rắn ngậm chân voi có giá trị đặc biệt quý hiếm, phản ánh kỹ thuật đúc đồng điêu luyện, đặc biệt là nghệ thuật tạo tượng trên đồ vật đạt đến đỉnh cao của nghệ nhân đúc đồng làng Vạc.

Muôi đúc tượng voi; Đây là hiện vật độc bản thuộc thời kỳ Văn hóa Đông Sơn, cách nay chừng 2.500 đến 2.000 năm.

ba bao vat quoc gia cua nghe an co gi dac biet
Muôi đúc tượng voi có chiều dài 18,5cm, đường kính miệng 7,8cm, trọng lượng 200 gram. Hiện vật này được tìm thấy trong mộ vò úp nhau, tại di chỉ khảo cổ học làng Vạc trong đợt khai quật thứ II, năm 1981.

Theo tài liệu tại Bảo tàng Nghệ An, trong cuộc khai quật lần thứ hai năm 1981 tại di chỉ khảo cổ học Làng Vạc (thị xã Thái Hòa, tỉnh Nghệ An), muôi đúc tượng voi đã được phát hiện.

Muôi bằng đồng, phần đế múc sâu lòng với đường kính 7,8 cm, cán muôi dẹt với đường kính 11,5 cm, rộng 4,6 cm. Phía trên cùng của đầu cán có đúc tượng voi, trên lưng voi và cán có khắc hoa văn gân lá. Lưng voi và đầu voi đúc hình cung làm chỗ tay cầm thuận tiện; củ cán và phần đế múc dày khoảng 0,3 cm.

Tượng voi có đầy đủ 4 chân; phần vòi, lưng, đuôi được đúc nhập lại thành một đường cong lượn mềm mại. Đặc biệt, tượng voi không nằm dọc theo chiều cán như các muôi khác mà lại được bố trí nằm ngang, hợp với cái to bè vững chãi của muôi.

Theo các nhà nghiên cứu, muôi đồng gắn tượng voi cho thấy trình độ đúc đồng, tạo tượng của cư dân Làng Vạc đã phát triển đến đỉnh cao. Người Nghệ An trong thời đại các vua Hùng không chỉ biết trồng trọt, chăn nuôi mà còn biết thuần dưỡng cả voi để chuyên chở phục vụ đời sống hàng ngày.

Đình Thắng

  • Xin chờ trong giây lát...