Triều Tiên: Chờ đợi 'đèn xanh' từ Mỹ

Cập nhật: 10:21 | 06/01/2018
Việc Triều Tiên nối lại liên lạc biên giới với Hàn Quốc được đánh giá là tín hiệu tốt lành, mở ra khả năng đối thoại song phương trong Năm mới 2018. Tuy nhiên, phía Triều Tiên vẫn đang chờ Mỹ "bật đèn xanh"
trieu tien cho doi den xanh tu my
Triều Tiên đang vẫn chờ những động thái từ Mỹ

Mỹ “dội gáo nước lạnh” vào thiện chí đối thoại liên Triều

Hành động đầy thiện chí này trong ngày 3/1 xuất phát từ việc, chỉ 2 ngày trước đó, Hàn Quốc đề xuất đối thoại song phương sau khi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un phát biểu trong dịp năm mới 2018 rằng, ông “để ngỏ cánh cửa đối thoại” với Hàn Quốc.

Tuy nhiên, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley đã ngay lập tức “dội gáo nước lạnh” vào khả năng các bên có thể đạt được những thiện chí trong tương lai. Bà Haley nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không đàm phán gì hết nếu các nước không chịu hành động để cấm hoàn toàn việc Triều Tiên phát triển vũ khí hạt nhân”.

Tuy nhiên, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley đã ngay lập tức “dội gáo nước lạnh” vào khả năng các bên có thể đạt được những thiện chí trong tương lai. Bà Haley nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không đàm phán gì hết nếu các nước không chịu hành động để cấm hoàn toàn việc Triều Tiên phát triển vũ khí hạt nhân”.

Thông điệp cứng rắn của bà Haley cho thấy quan điểm đối ngoại của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với vấn đề Triều Tiên là rất rõ ràng: Đối thoại chỉ là phí thời gian. Mỹ sẽ chỉ đối thoại với đối phương nếu họ chấp nhận mọi điều kiện mà Mỹ đưa ra.

Tuy nhiên, có thể nhận thấy, cách tiếp cận này hiếm khi thành công và chính quyền Mỹ cần hiểu rằng, dù đối thoại có lúc thất bại nhưng việc chỉ tung ra những lời lẽ dọa dẫm đối phương sẽ chẳng mang lại lợi ích gì ngoài việc càng khiến họ phản ứng dữ dội hơn.

Trong vấn đề Triều Tiên, chính quyền của Tổng thống Donald Trump cần học hỏi cách hành xử của người tiền nhiệm Barack Obama trong cách tiếp cận với Iran. Trước thời ông Obama, chính quyền Mỹ đã mất hàng chục năm chỉ để đọa dẫm và đưa ra những đòi hỏi vô lý mà chẳng quan tâm đến việc cần đối thoại với Iran.

Chiến lược “chỉ dùng cây gậy mà không đưa ra củ cà rốt” đã khiến Iran càng thêm cứng rắn và thù địch với Mỹ cũng như quyết tâm mở rộng chương trình hạt nhân của mình. Chỉ đến khi Tổng thống Obama chấp thuận nhượng bộ để Iran phát triển hạt nhân vì mục đích dân sự và nới lỏng trừng phạt với Iran thì Tehran mới chịu ngồi vào bàn đàm phán và ký vào thỏa thuận hạt nhân lịch sử”.

Vậy lý do gì mà ông Trump lại phớt lờ việc theo gương người tiền nhiệm? Theo các chuyên gia, rất có thể, lý lẽ của chính quyền Mỹ thời điểm này là Mỹ đã nhượng bộ Triều Tiên rất nhiều trong những năm 90 của thế kỷ trước, mà đổi lại Triều Tiên vẫn đẩy nhanh việc phát triển vũ khí hạt nhân của mình. Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo, lý lẽ này là không phù hợp với bối cảnh hiện tại.

Cứng rắn với Triều Tiên, Mỹ “thiệt đơn thiệt kép”

CSIS cho rằng, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã phạm sai lầm khi tỏ ra cứng rắn với Triều Tiên. Những lời đe dọa và gây áp lực của Mỹ đã không khiến Triều Tiên chùn bước. Thậm chí, theo các chuyên gia, chi phí để phát động chiến tranh với Triều Tiên “cao đến mức điên rồ” và nhiều khả năng sẽ không qua được cửa Quốc hội Mỹ.

Hơn thế nữa, CIA nhận định: “Các lệnh trừng phạt về kinh tế nhằm vào Triều Tiên dù có nặng nề đến đâu cũng sẽ không thể buộc nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un từ bỏ chương trình hạt nhân mà ông vẫn theo đuổi”.

Trong khi đó, các quan chức Mỹ thừa nhận, các giải pháp ngoại giao đối với Triều Tiên sẽ đạt được những hiệu quả tích cực. Một số quan chức từng tham gia các cuộc đối thoại với Triều Tiên nhiều lần khẳng định, Triều Tiên rất có thiện chí muốn đàm phán với Mỹ.

Ngoài ra, cả Nga và Trung Quốc từ lâu đã cho rằng, bước đi tốt nhất cho việc xây dựng một giải pháp ngoại giao mang tính xây dựng cho vấn đề Triều Tiên là cả Mỹ và Triều Tiên chấp thuận thỏa thuận “cùng đóng băng”. Theo đó, Triều Tiên sẽ dừng việc thử nghiệm vũ khí của mình để đổi lấy việc Mỹ và Hàn Quốc ngừng các cuộc tập trận quân sự chung.

Dù tướng lĩnh Mỹ không đồng ý dừng hoàn toàn các cuộc tập trận chung với Hàn Quốc, giới chức Hàn Quốc lại cho rằng, Mỹ nên chấp thuận hoãn các cuộc tập trận chung này lại đến sau kỳ Olympic mùa Đông diễn ra tại Hàn Quốc. Ngoài ra, theo Seoul, Washington cũng nên dừng các chuyến bay quân sự ngang bán đảo Triều Tiên- một hành động mà theo phía Triều Tiên là “đầy tính khiêu khích”.

Chi tiết về một thỏa thuận giữa Mỹ và Triều Tiên có thể sẽ phải mất một thời gian để hình thành sau khi hai bên đối thoại và nêu rõ những kỳ vọng cũng như khả năng nhượng bộ đối phương đến đâu. Tuy nhiên, Mỹ hoàn toàn có thể đáp ứng những đòi hỏi của phía Triều Tiên để đổi lấy sự nhượng bộ của Triều Tiên. Cách tiếp cận mang tính ngoại giao vì thế được đánh giá là phù hợp và có hiệu quả hơn nhiều so với những lời lẽ dọa dẫm và “những nắm đấm”.

Huy Nguyễn