Thể thao và chính trị

Cập nhật: 15:24 | 10/02/2018
Chưa bao giờ sự kiện Thế vận hội mùa Đông lại được dư luận quốc tế quan tâm nhiều như lần này. Nó đã vượt qua ý nghĩa là một sự kiện thể thao đơn thuần mà còn mang theo thông điệp chính trị: hòa hợp và thống nhất liên Triều. Mọi ánh mắt đang đổ dồn về Hàn Quốc, sự đón tiếp của nước chủ nhà với đoàn vận động viên và quan chức cấp cao Triều Tiên, từ cú bắt tay lịch sử giữa người nhà họ Kim ở miền Bắc và Tổng thống Hàn Quốc tại lễ khai mạc đến cuộc gặp “thượng đỉnh liên Triều” ở Nhà Xanh.  

Tối 9/2, lễ khai mạc Thế Vận Hội Mùa Đông 2018 đã diễn ra đầy màu sắc tại sân vận động Olympic Pyeongchang ở tỉnh Gangwon (Hàn Quốc). Buổi lễ khai mạc đặc biệt được chú ý không chỉ vì tính chất quan trọng của kỳ đại hội thể thao và vì cả sự tham gia hiếm hoi của đoàn vận động viên và quan chức cấp cao Triều Tiên.

Phái đoàn cấp cap chính phủ Triều Tiên đến Hàn Quốc dự Lễ khai mạc gồm 22 thành viên do nguyên thủ (trên danh nghĩa) của Triều Tiên là Kim Yong-nam, Chủ tịch Quốc hội Triều Tiên, dẫn đầu, và đặc biệt có sự hiện diện của em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, bà Kim Yo-jong.

Từ cú bắt tay lịch sử…

Trước thềm Thế vận hội, Bộ Ngoại giao Hàn Quốc thông báo hoãn thi hành các lệnh trừng phạt quốc tế nhắm vào Triều Tiên trong thời gian diễn ra Thế vận hội Pyeongchang nhằm bảo đảm sự thành công của kỳ thế vận hội. Lễ khai mạc Thế vận hội được xây dựng theo chủ đề Hòa bình, Hòa hợp và Thống nhất liên Triều.

the thao va chinh tri
Em gái nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, bà Kim Yo-jong bắt tay Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In tại lễ khai mạc Thế vận hội mùa Đông ngày 9/2.

Tại lễ khai mạc, vận động viên và quan chức của hai miền Triều Tiên cùng diễu hành trong một đội. Đây là lần thứ tư hai đoàn diễu hành chung tại sự kiện Olympic. Trước đây, hai miền Triều Tiên đã lập các đội thi đấu chung tại các giải vô địch thế giới về bóng bàn và bóng đá trẻ, nhưng chưa bao giờ có đội chung tại Olympic. Ngoài ra, hai miền lần đầu tiên thành lập một đội tuyển liên Triều thi đấu tại Olympic (đội tuyển khúc côn cầu trên băng nữ) và sử dụng tên gọi quốc gia là “Korea” khi cùng diễu hành trong lễ khai mạc dưới lá cờ chung in hình Bán đảo Triều Tiên thống nhất và sử dụng dân ca Arirang thay vì quốc ca hai nước.

Trước thềm lễ khai mạc, Văn phòng Phủ Tổng thống Hàn Quốc ra thông cáo cho biết, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres và Tổng thống Moon Jae-in đã nhấn mạnh sự kiện thể thao này sẽ đánh dấu sự “khởi động” xây dựng nền hòa bình toàn cầu. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đánh giá cao nỗ lực của Tổng thống Moon Jae-in và Chính phủ Hàn Quốc trong việc giảm căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên.

Hiện thực hóa cam kết nỗ lực thúc đẩy hòa bình, đối thoại liên Triều, ngay từ trước khi lễ khai mạc bắt đầu, trên khán đài, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã có cú bắt tay lịch sử với bà Kim Yo-jong, em gái lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un. Bối cảnh bắt tay diễn ra hết sức tự nhiên. Tổng thống Moon Jae-in và phu nhân đi chào hỏi lãnh đạo các quốc gia tham dự lễ khai mạc và dừng lại, vui vẻ mỉm cười, bắt tay với bà Kim Yo-jong.

Tại lễ khai mạc, trên khán đài sân vận động, bà Kim Yo-jong được sắp xếp ngồi gần vợ chồng Tổng thống Moon Jae-in và cả vợ chồng Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence.

Khoảnh khắc đoàn vận động viên hai miền tiến vào sân vận động cùng nhau dưới lá cờ thống nhất, Tổng thống Moon Jae-in lại một lần nữa quay sang bắt tay bà Kim Yo-jong rất nồng nhiệt. Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence ngồi yên lặng và có vẻ không thoải mái.

Truyền thông Mỹ nhận định đây là cú bắt tay mang tính lịch sử và biểu tượng, trong bối cảnh hai miền Triều Tiên thực chất vẫn đang trong tình trạng chiến tranh. Tờ Heavy (Mỹ) cho rằng cú bắt tay lịch sử liên Triều là một tín hiệu của sự thống nhất, mang lại hy vọng về hòa bình cho hai miền.

… đến cuộc gặp “thượng đỉnh liên Triều”

Sau cú bắt tay lịch sử tối 9/2, sáng 10/2, đoàn cấp cao chính phủ Triều Tiên đã đến thăm Nhà Xanh và tại đây, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in đã có buổi tiếp lịch sử nguyên thủ danh nghĩa của Triều Tiên Kim Yong-nam và em gái ông Kim Jong-un.

the thao va chinh tri
Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in tiếp bà Kim Yo-jong tại Nhà Xanh sáng 10/2

Với vị trí quan trọng trong bộ máy lãnh đạo Triều Tiên, sự có mặt của bà Kim Yo-jong tại Hàn Quốc có thể sẽ đại diện cho lập trường của nhà lãnh đạo Kim Jong-un. Một số cơ quan truyền thông Hàn Quốc mô tả cuộc gặp giữa bà Kim Yo-jong và Tổng thống Moon Jae-in thực chất là một cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều.

Chuyến đi Hàn Quốc của bà Kim Yo-jong thực sự gây bất ngờ vì bà là thành viên duy nhất trong gia đình nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un từng thăm Hàn Quốc, ít nhất kể từ khi kết thúc Chiến tranh Triều Tiên 1950-1953.

Chuyến thăm của phái đoàn Hàn Quốc tới Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc là chuyến thăm đầu tiên như vậy kể từ tháng 8/2009, khi một phái đoàn cấp cao của Triều Tiên thực hiện chuyến thăm hiếm hoi tới đây để dự lễ tang của cựu Tổng thống Hàn Quốc Kim Dae-jung, người từng tổ chức hội nghị thượng đỉnh liên Triều đầu tiên với lãnh tụ Triều Tiên khi đó là Kim Jong-il, vào năm 2000.

Sự kiện thể thao Thế vận hội Mùa đông Pyeongchang đang góp phần làm ấm hơn không khí hòa giải liên Triều. Lãnh đạo Hàn Quốc không giấu diếm mong muốn kỳ thế vận hội này sẽ mở đường khôi phục quan hệ và thăm dò khả năng đối thoại giải trừ hạt nhân Triều Tiên.

the thao va chinh tri
Tại lễ khai mạc, Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence ngồi rất gần đại diện Triều Tiên

Tuy nhiên, có một thực tế là, hòa bình trên bán đảo Triều Tiên lâu nay không hoàn toàn do người Triều Tiên quyết định mà còn phụ thuộc rất nhiều vào các “nhân tố” bên ngoài. Đặc biệt trong thời gian qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump và phía Triều Tiên liên tục đe dọa hạt nhân với nhau đẩy căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên ngày một dâng cao.

Và sự có mặt trên khán đài sân vận động tại Lễ khai mạc của Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence, sự im lặng của ông trước “cú bắt tay lịch sử”, sự né tránh bữa tiệc tối của Phó Tổng thống Mỹ khi ông được sắp xếp cùng bàn với Chủ tịch Quốc hội Triều Tiên Kim Yong-nam là minh chứng cho thấy hòa bình trên bán đảo Triều Tiên vẫn còn mong manh./.

Hạnh Nhân