Bảo vệ quyền tác giả góp phần khuyến khích sáng tạo

Quyền tác giả và các hiệp ước của WIPO

Cập nhật: 19:01 | 06/12/2017
Việt Nam cần sự hỗ trợ, hợp tác của các cơ quan, tổ chức quốc tế về quyền tác giả, quyền liên quan để từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đủ để thực thi ở trong nước và hội nhập quốc tế.

Hội thảo “Quyền tác giả, quyền liên quan trong môi trường kỹ thuật số và các hiệp ước về internet của WIPO” do Cục bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp với Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) tổ chức thu hút sự tham gia, chia sẻ kinh nghiệm của nhiều chuyên gia quốc tế trong lĩnh vực quyền tác giả, quyền liên quan.

quyen tac gia va cac hiep uoc cua wipo
Ảnh minh họa: Internet

Trong những năm qua, Việt Nam đã từng bước thực hiện các cam kết quốc tế về bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan của tổ chức, cá nhân Việt Nam, người nước ngoài. Tuy nhiên, hoạt động thực thi quyền tác giả, quyền liên quan ở Việt Nam thực tế còn gặp nhiều khó khăn, tình trạng vi phạm quyền tác giả, quyền liên quan còn diễn ra ở nhiều lĩnh vực với các hình thức và mức độ vi phạm khác nhau, đặc biệt là trên môi trường số, internet. Do đó, Việt Nam cần sự hợp tác, hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức quốc tế về quyền tác giả, quyền liên quan, từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật bảo hộ quyền tác giả, quyền liên quan đủ để thực thi ở trong nước và hội nhập quốc tế.

Ông Bùi Nguyên Hùng, Cục trưởng Cục Bản quyền tác giả nhấn mạnh: Hội thảo “Quyền tác giả, quyền liên quan trong môi trường kỹ thuật số và các hiệp ước về internet của WIPO” góp phần cung cấp thông tin liên quan đến vai trò của quyền tác giả trong các ngành công nghiệp văn hóa, nội dung hai hiệp ước về internet của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), vai trò của thư viện trên môi trường kỹ thuật số… Trong tương lai không xa, Việt Nam sẽ chính thức gia nhập hai hiệp ước về internet của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới. Đó là Hiệp ước về quyền tác giả của WIPO (WCT) và Hiệp ước về cuộc biểu diễn và bản ghi âm của WIPO (WPPT).

Nói về vai trò của hệ thống quyền tác giả trong việc phát triển công nghiệp văn hóa, Giáo sư Jorgen Blomqvist, nguyên Trưởng phòng Pháp luật quyền tác giả của WIPO khẳng định: Ngành công nghiệp bản quyền đang phát triển nhanh hơn, tạo ra tương đối nhiều việc làm, góp phần khuyến khích sáng tạo tác phẩm mới, kích thích sự sáng tạo, truyền bá tác phẩm, bảo đảm lợi ích vật chất và tinh thần của tác giả. Chính vì vậy, rất cần quan tâm quản lý và điều hòa tốt hệ thống quyền tác giả, tạo cơ sở cho việc phát hành tác phẩm.

Hiệp ước về quyền tác giả của WIPO (WCT) được thông qua tại Geneva năm 1996; gồm 25 điều, quy định những nội dung chính về quyền tác giả, phạm vi bảo hộ quyền tác giả; các quyền của chủ sở hữu quyền tác giả như quyền cho thuê, quyền phân phối, quyền truyền đạt tới công chúng, quy định về thực thi quyền. Hiệp ước của WIPO về biểu diễn và bản ghi âm (WPPT) gồm có 5 chương, 33 điều; tạo cơ sở pháp lý để bảo hộ quyền biểu diễn và bản ghi âm, và góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật quốc tế về sở hữu trí tuệ. Bà Miuyki Monroig, chuyên viên phòng Pháp luật Quyền tác giả, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới: Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới ra đời năm 1976, đến nay đã có 191 thành viên, trong đó có Việt Nam. Tổ chức này góp phần thúc đẩy hệ thống bảo vệ quyền tác giả ở phạm vi toàn cầu. Tất cả những phương thức bảo hộ quyền các tác phẩm âm nhạc, mỹ thuật, nghệ thuật…trong 20 năm qua cần được thay đổi để phù hợp với sự phát triển của xã hội, tạo ra cơ chế khuyến khích sáng tạo trong môi trường số. Ông Jorgen Bloomqvist, Giáo sư danh dự Trung tâm Thông tin và Pháp luật, Đại học Copenhagen (Đan Mạch) là người giúp Việt Nam hoàn thiện phần bản quyền tác giả trong Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005, sửa đổi 2009 chia sẻ về tầm quan trọng của quyền tác giả, quyền liên quan với xã hội. Theo ông Jorgen Bloomqvist, quyền tác giả và quyền liên quan đã đóng góp từ 3-5% vào GDP; ngành công nghiệp bản quyền tạo ra nhiều công văn việc làm hơn các ngành khác; phát triển nhanh hơn các ngành khác. Việc bảo hộ quyền tác giả góp phần khuyến khích sự sáng tạo của tác giả để tạo ra nhiều tác phẩm văn hóa nghệ thuật mới; khuyến khích hoạt động kinh doanh, truyền bá các tác phẩm sao cho đảm bảo tính nguyên vẹn của tác phẩm.

Kỷ nguyên kỹ thuật số và mạng internet cho phép con người có nhiều cơ hội tiếp cận với tác phẩm, cuộc biểu diễn, ghi âm, ghi hình, chương trình phát sóng vào bất cứ thời gian, ở địa điểm nào. Tuy nhiên, chính những cơ hội này cũng đặt ra cho con người nhiều thách thức phải quan tâm giải quyết, trong đó có việc bảo vệ quyền tác giả, quyền liên quan trong môi trường số, internet.

Minh Anh