Cần gắn trách nhiệm của thanh tra, kiểm toán trong phòng, chống tham nhũng

Cập nhật: 14:03 | 26/11/2017
Ngày 21/11, Quốc hội thảo luận về Luật Phòng, chống tham nhũng (sửa đổi). Theo đó, về cơ bản các ĐBQH đều cho rằng đây là dự luật quan trọng, nên cần thiết phải cần sửa đổi toàn diện để tăng hiệu quả khi triển khai thực tiễn; tuy nhiên, nhiều ĐB còn bày tỏ không ít băn khoăn.
can gan trach nhiem cua thanh tra kiem toan trong phong chong tham nhung
Đại biểu Hoàng Quang Hàm phát biểu tại Quốc hội ngày 21/11.

Đề nghị mở rộng phạm vi sang khu vực tư

Phát biểu tại hội trường, một số ĐB cho rằng, chưa nên mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự luật sang khu vực ngoài nhà nước, mà nên tập trung làm tốt trong phạm vi khu vực nhà nước như trong Luật hiện hành.

Tuy nhiên, qua ghi nhận tại phiên thảo luận, phần nhiều các ĐB đều thống nhất việc mở rộng phạm vi điều chỉnh sang khu vực tư; đồng thời, cần chỉnh sửa hoặc bổ sung thêm các quy định cụ thể để đảm bảo hiệu quả khi thực thi.

Thống nhất với việc mở rộng phạm vi, ĐB Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) cho rằng, đây là điểm nổi bật trong sửa đổi luật lần này, phù hợp với công ước quốc tế về chủ trương của Đảng là từng bước mở rộng hoạt động phòng, chống tham nhũng ra ngoài khu vực nhà nước. Quy định này thể hiện sự đổi mới tư duy trong bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, cộng đồng khi phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Theo ĐB Hàm, việc lợi dụng quyền lực để vụ lợi trong khu vực tư về bản chất cũng không khác gì khu vực công nên phải được coi là hành vi tham nhũng. Tham nhũng ở khu vực tư rất nghiêm trọng, nhiều khi chi phối, lũng đoạn cả chính sách, nhiều người đưa hối lộ hoặc thông đồng với khu vực nhà nước để tư lợi gây thất thoát lớn tiền, tài sản nhà nước.

ĐB Đỗ Văn Bình (Hải Phòng) cũng đồng thuận và cho rằng, thực tế hiện nay ngày càng có sự gắn kết giữa các cơ quan, đơn vị nhà nước với các đơn vị thuộc khu vực ngoài nhà nước. Nhiều doanh nghiệp, đơn vị ngoài nhà nước đã trở thành đối tác cung cấp dịch vụ vật tư hàng hóa cho các đơn vị nhà nước. Với sự gắn kết giữa hai khu vực này nếu chỉ tập trung phòng, chống tham nhũng ở khu vực nhà nước mà chưa tập trung chống tham nhũng ở khu vực ngoài nhà nước, thì công tác phòng, chống tham nhũng ngay ở trong khu vực nhà nước cũng khó mà đạt hiệu quả cao.

Đồng quan điểm về việc mở rộng phạm vi, tuy nhiên, ĐB Trần Tất Thế (Hà Nam) cho rằng, cần thận trọng, tránh làm phát sinh việc lạm quyền, nhũng nhiễu của cán bộ, công chức nhà nước khi phát hiện phòng, chống tham nhũng trong khu vực ngoài nhà nước làm ảnh hưởng đến quyền tự do kinh doanh, hiệu quả sản xuất của doanh nghiệp.

Thanh tra, kiểm toán bỏ lọt tham nhũng phải xử lý nghiêm

Theo ĐB Hoàng Quang Hàm, Luật cần phải gắn trách nhiệm giữa Thanh tra Nhà nước, Kiểm toán Nhà nước trong phòng, chống tham nhũng. ĐB Hàm cho biết, báo cáo của Chính phủ đánh giá tình hình tham nhũng vẫn diễn ra nghiêm trọng, phức tạp, tinh vi và cũng chỉ ra các quy định về cơ chế phát hiện tham nhũng thông qua hoạt động của kiểm toán nhà nước, thanh tra nhà nước chưa phù hợp và chưa phát huy được vai trò của mỗi cơ quan. Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cũng nhấn mạnh việc tự phát hiện tham nhũng vẫn là khâu rất yếu, số vụ tham nhũng phát hiện qua thanh tra kiểm toán, điều tra còn ít, chưa tương xứng với tình hình tham nhũng. Vì vậy, việc bổ sung các quy định vào luật để đảm bảo hiệu quả hoạt động của thanh tra, kiểm toán trong phòng, chống tham nhũng là hết sức cần thiết.

Đồng thời, “đề nghị bổ sung vào luật việc các cơ quan này phải chịu trách nhiệm khi đã thanh tra kiểm toán nhưng vẫn bỏ lọt hành vi tham nhũng. Đây là điều mà nhiều cử tri và dư luận đã có ý kiến là việc thanh tra, kiểm toán nhiều, diễn ra thường xuyên nhưng vẫn bỏ lọt tham nhũng và không phải chịu trách nhiệm gì khi thanh tra kiểm toán, nhưng sau đó cơ quan có thẩm quyền phát hiện ra tham nhũng”, ĐB Hàm nhấn mạnh.

ĐB Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cũng cho rằng, nên đưa vào điều chỉnh áp dụng, quy trách nhiệm của những người kiểm toán, thanh tra. Bởi khi thanh tra, kiểm toán tại đơn vị thì không phát hiện, nhưng sau đó cơ quan khác hoặc báo chí lại phát hiện ra tham nhũng, thì phải xử lý trách nhiệm của cơ quan và cá nhân của người thanh tra, kiểm toán.

Cũng qua phiên thảo luận, do đây là một dự luật rất quan trọng và khó, nên nhiều ĐB cũng như Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp đều thống nhất đề nghị Quốc hội cho phép thảo luận và thông qua tại 3 kỳ họp của Quốc hội./.

PV