Báo cáo Ban Bí thư xin chủ trương tiếp nhận hài cốt cụ Kỳ Đồng Nguyễn Văn Cẩm về nước

Cập nhật: 09:00 | 18/08/2018
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Ngoại giao báo cáo Ban Bí thư xin chủ trương về việc tiếp nhận hài cốt cụ Kỳ Đồng Nguyễn Văn Cẩm về nước an táng tại huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang.

Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang tổ chức việc cất bốc, vận chuyển và an táng.

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu Bộ ngoại giao trao đổi với các cơ quan chức năng của Pháp và các vùng lãnh thổ New Caladonie, Vanuatu và Tahiti để trích lục hồ sơ về các chiến sĩ cách mạng của ta bị thực dân Pháp bắt đưa đi tù đày và hi sinh tại nơi đây; báo cáo Thủ tướng Chính phủ để ghi nhận thành tích và công lao của các chiến sĩ cách mạng có công với đất nước.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao xây dựng nghi lễ đón nhận và an táng, bảo đảm trang trọng, tôn nghiêm, nhằm tôn vinh công lao cụ Kỳ Đồng Nguyễn Văn Cẩm.

Bộ Tài chính cấp kinh phí cho Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND tỉnh Bắc Giang để thực hiện nhiệm vụ trên.

bao cao ban bi thu xin chu truong tiep nhan hai cot cu ky dong nguyen van cam ve nuoc
Kỳ Đồng từng liên hệ với Đề Thám mưu sự kháng Pháp.

Kỳ Đồng tên thật là Nguyễn Văn Cẩm (sinh ngày 8 tháng 10 năm 1875 - mất năm 1929), người làng Trung Lập (theo cuốn Danh nhân Thái Bình thì quê ông là làng Ngọc Đình), phủ Tiên Hưng, tỉnh Hưng Yên, nay là xã Văn Cẩm huyện Hưng Hà tỉnh Thái Bình.

Ông vốn có tư chất thông minh từ nhỏ lại được cha, là nhà nho giỏi, dạy dỗ. Ông được chính phủ Pháp cấp học bổng sang học Trường trung học Alger, tốt nghiệp tú tài khoa học và văn chương. Ông có lẽ là Người Việt đầu tiên đỗ tú tài Pháp.

Kỳ Đồng có nghĩa là (Đứa trẻ kỳ tài) là tên gọi được vua Tự Đức sắc phong cho cùng với sớ "Tên này còn ít tuổi, chưa thể dùng được, nay giao tỉnh thần Hưng Yên dạy bảo, để khi lớn lên, nhà nước sẽ dùng."

Tám tuổi mụ (năm 1882), Kỳ Đồng đã được cha cho dự kỳ thi khảo khóa chuẩn bị cho kỳ thi hương sau đó tại trường Nam Định. Nguyễn Văn Cẩm đoạt loại ưu, được quan đốc học Nam Định trình tấu về triều. Vua Tự Đức ban chỉ dụ khen thưởng, cấp tiền gạo ăn học.

Năm 1887, những người dân có tư tưởng chống Pháp nhưng mê tín ở tỉnh Nam Định cũ (ở cả Nam Định và Thái Bình ngày nay) tôn Kỳ Đồng làm hậu thân của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, tiến hành tổ chức một đám rước kiệu Kỳ Đồng tiền về tỉnh lỵ Nam Định, nhằm hướng nhân tâm về một thủ lĩnh chống Pháp mới.

Công sứ Pháp ở Nam Định là Brie phải ra lệnh nổ súng thị uy, giải tán đoàn người. Sau đó, người Pháp quay sang lợi dụng lại việc này vào mục đích tuyên truyền: họ lưu đày những người tổ chức sự kiện này ở Côn Đảo, nhưng riêng Kỳ Đồng họ lại cho đi du học ở thủ đô An giê (Alger) của Algérie lúc đó thuộc Pháp, ngày 2 tháng 10 năm 1887.

Tại An giê, Kỳ Đồng học tại trường trung học Louis Legrand trong 9 năm, từ tháng 10 năm 1887 đến tháng 9 năm 1896.

Trong thời gian này, ông quen và thân thiết với Quận công Ưng Lịch (Hàm Nghi) lúc đó cũng đang bị lưu đày tại đó và từng đến thăm viếng cựu hoàng.

Ông từ chối lời mời làm quan của Pháp mà chỉ xin đất để mở mang việc làm ruộng ở Yên Thế vào năm 1897.

Vì sợ ông liên lạc với Đề Thám nên Pháp đã đày ông sang quần đảo Marquesas.

Ông mất ở đảo Tahiti (Papeete) năm 1929, thọ 54 tuổi Ông có một số bài thơ dạng tự thuật như Lời non nước hay Đường lên Yên Thế.

Tên Kỳ Đồng được đặt cho các con phố ở: thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng (từ năm 2000), Thái Bình.

Minh Ngọc