Vấn đề hôm nay

Bàn luận về chuyện tăng giá

Cập nhật: 07:56 | 10/04/2019
Xăng tăng giá, điện tăng giá, sách giáo khoa tăng giá… đây là công việc của các nhà quản lý sau khi cân nhắc hơn, thiệt, lợi, hại họ trình lên cấp có thẩm quyền và quyết. Cũng có nghe phản ứng của dư luận nhưng, phần lớn dư luận tác động tới chính sách không nhiều.  
ban luan ve chuyen tang gia
Ảnh minh họa

Cụ thể, theo tính toán cân đối, phương án tăng giá bán lẻ điện bình quân được chốt là 8,36%. Thời gian tăng giá là trong nửa cuối tháng 3/2019. Việc tăng giá bán lẻ này có thể đưa giá bán lẻ điện bình quân lên 1.864 đồng/kWh. Hiện giá bán lẻ bình quân áp dụng đạt 1.720 đồng/kWh.

Thứ trưởng Hoàng Quốc Vượng cho biết, việc điều chỉnh giá điện tăng 8,36% đã được tính toán để đáp ứng các chỉ tiêu về phát triển kinh tế-xã hội mà Quốc hội đã thông qua.

Song, việc điều giá điện là biện pháp để lành mạnh hóa tài chính của ngành điện. Mức tăng này đã được Chính phủ lựa chọn để đảm bảo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng vừa đủ, không tạo đột biến, không ảnh hưởng đến mức tạo ra khó khăn đột biến với nền kinh tế.

Bộ Công Thương phối hợp với Tổng cục Thống kê tính toán cho thấy việc tăng giá điện 8,36% sẽ làm giảm GDP 0,22% và làm CPI tăng thêm 0,29%. Theo thống kê, từ 2010 đến nay, Việt Nam có 7 lần tăng giá điện, trong đó lần gần đây nhất là 1/12/2017 với biên độ tăng 7,5%.

ban luan ve chuyen tang gia
Điện tăng, thép cũng phải nhích theo

Mới đây, Bộ Công Thương đã công bố khung giá phát điện năm 2019 áp dụng cho việc đàm phán giá hợp đồng mua bán điện của các nhà máy điện cao nhất lên tới 1.896,05 đồng/kWh (8 US cent/kWh), tăng mạnh so với mức trần 1.600 đồng/kWh của năm 2018.

Đầu năm 2019, Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải cho biết, năm 2019, Bộ sẽ xem xét việc tăng giá điện theo quy định, ở mức độ nào thì thuộc quyền quyết của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), hay của Bộ Công Thương và mức độ nào thì thuộc thẩm quyền Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ. Việc tăng giá cũng phải phù hợp với sản xuất kinh doanh và cho người tiêu dùng.

Ông Hải khẳng định Bộ sẽ xem xét kỹ chi phí phát sinh thực tế việc sản xuất điện trong thời điểm hiện nay và các tồn đọng từ trước đến nay, như việc chênh lệch tỷ giá, kể cả từ những năm 2015-2017, 2018 và nhiều yếu tố khác, để có đề xuất phù hợp nhất với tình hình thực tiễn và đúng chỉ đạo là đưa các mặt hàng thiết yếu vào quy luật thị trường, trong đó có ngành điện.

Cuối tháng 1, NXB Giáo dục VN (GDVN) có công văn gửi các đơn vị thành viên thông báo về dự kiến giá bìa sách giáo khoa (SGK) phục vụ năm học 2019 - 2020, kèm theo là danh mục cụ thể từng cuốn SGK gồm có giá cũ, giá mới. Theo giải thích (trong công văn) của NXB GDVN, thông báo này giúp các đơn vị thành viên có thông tin xây dựng kế hoạch, phương án phát hành kinh doanh trong năm học tới.

ban luan ve chuyen tang gia
Ảnh minh họa

Dựa vào bảng báo giá cho thấy, tất cả, gồm 158 cuốn SGK các môn từ lớp 1 đến lớp 12, đều dự kiến điều chỉnh giá tăng. Trong đó, chỉ có 22 cuốn tăng dưới 10% so với giá bìa hiện hành, còn lại đều tăng từ 10 - 40%. Nếu tính theo bộ thì tất cả các bộ sách đều tăng trên 10%. Bộ sách mà tỷ lệ tăng ít nhất là SGK lớp 4 (9 cuốn) tăng 12% (từ 77.700 đồng/bộ dự kiến lên 87.000 đồng/bộ).

Đáng chú ý, càng lên lớp cao, tỷ lệ tăng giá càng cao. Nếu như tỷ lệ tăng giá dự kiến ở các lớp dưới (cấp tiểu học) chỉ khoảng 12 - 14% thì các lớp trên (cấp THCS và THPT) tỷ lệ tăng phổ biến mức 17 - 20%. Đặc biệt, cả 3 bộ gồm ban khoa học xã hội, ban khoa học tự nhiên và bộ sách nâng cao cấp THPT đều có mức tăng 30 - 31%.

Nếu không tính dòng sách nâng cao, bộ SGK có giá dự kiến cao nhất là lớp 12, gồm 14 cuốn, giá 180.000 đồng (giá hiện tại là 153.500 đồng, tăng 17%). Thực tế thì mỗi học sinh (HS) cấp THPT ngoài bộ cơ bản sẽ dùng 1 - 2 bộ sách nâng cao. Trong khi đó, giá bìa sách nâng cao vốn đã cao sẵn so với sách cơ bản, giờ dự kiến tăng 30 - 31%, thành thử số tiền mà mỗi HS cấp THPT phải bỏ ra mua SGK cho năm học tới nếu bảng giá này chính thức được thực hiện sẽ tăng khoảng 24%.

Thực ra, tăng giá bao nhiêu, lộ trình như thế nào, nhiều người không quan tâm, điều nhân dân để ý là, căn cứ vào đâu để tăng? Cơ sở khoa học hay ý chí của một nhóm người? Và tại sao năm nào cũng báo lỗ mà người đứng đầu vẫn tại vị? mà lương của những nơi ấy vẫn cao chót vót? Đó, mấu chốt quản trị đất nước là ở chỗ ấy. Công bằng, văn minh là ở chỗ ấy!

HT